Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa BUD.13: Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

To oficjalny opis kwalifikacji BUD.13: czego masz się nauczyć (efekty kształcenia) i po czym egzaminator sprawdza, że to potrafisz (kryteria weryfikacji). Ułożyliśmy go w jednostki i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Kwalifikacja BUD.13 ma 140 efektów kształcenia w 16 jednostkach. Do każdego efektu podane są kryteria weryfikacji, czyli to, po czym egzaminator poznaje, że potrafisz.

Sprawdź się na egzaminie: Egzamin zawodowy BUD.13: klucze i materiały CKE.

Sprawdź zmiany w rozporządzeniu. Po 2019 roku podstawę zmieniały m.in.: Dz.U. 2022 poz. 1109. Część tych zmian mogła dotyczyć tej kwalifikacji, a my nie nakładamy ich automatycznie. Jeśli ważne jest dokładne brzmienie, porównaj z oficjalnym tekstem w Dzienniku Ustaw.

W oryginale tej kwalifikacji numeracja efektów lub kryteriów ma nieciągłości (1). Zachowaliśmy ją tak, jak jest w Dzienniku Ustaw.

Do czego przygotowuje ta kwalifikacja

Ogólne cele kształcenia. Egzamin sprawdza je przez konkretne efekty poniżej.

Pokaż cele
  1. Kwalifikacja przygotowuje do
    • obsługiwania maszyn i urządzeń stosowanych w robotach ziemnych i drogowych
    • wykonywania czynności związanych z konserwacją maszyn i urządzeń drogowych
    • wykonywania robót związanych z budową dróg i drogowych obiektów inżynieryjnych oraz typowych budowli ziemnych
    • wykonywania robót związanych z utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynieryjnych, w tym robót ziemnych oraz związanych z wbudowywaniem mieszanek mineralno-asfaltowych

Spis jednostek

Operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

Dz.U. 2019 poz. 991

Działy (Operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
BUD.13.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
BUD.13.2. Podstawy drogownictwa 6
BUD.13.3. Obsługa maszyn i urządzeń drogowych 7
BUD.13.4. Obsługa maszyn do robót ziemnych 8
BUD.13.5. Wykonywanie robót ziemnych 12
BUD.13.6. Wykonywanie robót drogowych 14
BUD.13.7. Język obcy zawodowy 6
BUD.13.8. Kompetencje personalne i społeczne 9

Technik budowy dróg

Dz.U. 2019 poz. 991

Działy (Technik budowy dróg) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
BUD.13.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
BUD.13.2. Podstawy drogownictwa 6
BUD.13.3. Obsługa maszyn i urządzeń drogowych 7
BUD.13.4. Obsługa maszyn do robót ziemnych 8
BUD.13.5. Wykonywanie robót ziemnych 12
BUD.13.6. Wykonywanie robót drogowych 14
BUD.13.7. Język obcy zawodowy 6
BUD.13.8. Kompetencje personalne i społeczne 9

Efekty kształcenia i kryteria

Operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

Dz.U. 2019 poz. 991

# BUD.13.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia przepisy prawa określające wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    2. wyjaśnia znaczenie pojęcia bezpieczeństwo pracy, higiena pracy, ochrona pracy, ergonomia
    3. określa zakres i cel działań ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w środowisku pracy
    4. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska
    2. wymienia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w przypadku naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. wymienia konsekwencje nieprzestrzegania przez pracownika i pracodawcę obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    5. wskazuje rodzaje świadczeń przysługujących pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy
    6. wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę zawodową
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. wymienia zagrożenia związane z występowaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy
    2. wymienia i opisuje czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy
    3. rozpoznaje rodzaje i stopnie zagrożenia spowodowane działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy
    4. rozróżnia źródła czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy
    5. opisuje skutki oddziaływania czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy na organizm człowieka
    6. wskazuje zagrożenia występujące w procesie pracy związane z pracami szczególnie niebezpiecznymi
    7. opisuje objawy typowych chorób zawodowych występujących w zawodzie
    8. wskazuje sposoby przeciwdziałania zagrożeniom dla zdrowia i życia pracownika oraz mienia i środowiska związanym z wykonywaniem zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. identyfikuje wymagania wynikające z ergonomii, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowiskach pracy
    2. stosuje zasady organizacji stanowiska pracy wynikające z ergonomii, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    3. dostosowuje stanowisko pracy do wymagań określonych w przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    4. dobiera wyposażenie i sprzęt w zależności od rodzaju stanowiska pracy zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    5. rozmieszcza materiały, narzędzia i sprzęt zgodnie z wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej na określonym stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. dobiera środki ochrony indywidualnej w zależności od rodzaju wykonywanych zadań na stanowisku pracy
    3. używa środków ochrony indywidualnej na stanowisku pracy zgodnie z ich przeznaczeniem
    4. określa informacje przedstawiane za pomocą znaków bezpieczeństwa i sygnalizowane za pomocą alarmów, które uzupełniają środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
    5. stosuje się do znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych, które uzupełniają środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. opisuje zasady ochrony środowiska podczas wykonywania zadań zawodowych
    3. określa zasady postępowania w przypadku pożaru na terenie budowy
    4. rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres ich stosowania
    5. stosuje zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska obowiązujące na terenie budowy
    6. obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy zgodnie z zasadami i przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# BUD.13.2. Podstawy drogownictwa

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi oraz drogowe obiekty inżynieryjne
    2. dokonuje podziału dróg według określonych kryteriów
    3. opisuje poszczególne rodzaje dróg i drogowych obiektów inżynieryjnych
    4. przedstawia struktury organizacyjne w drogownictwie
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. odczytuje informacje zawarte w dokumentacji projektowej
    2. posługuje się mapami i planami sytuacyjno-wysokościowymi
    3. rozróżnia sposoby i symbole stosowane do opisywania schematów i rysunków technicznych
    4. rozpoznaje rodzaje rysunków na podstawie dokumentacji technicznej
    5. analizuje rzuty i przekroje dokumentacji projektowej
    6. odczytuje rysunki techniczne i szkice
    7. posługuje się szkicami i rysunkiem technicznym elementów infrastruktury drogowej i drogowych obiektów inżynieryjnych oraz maszyn drogowych
    8. sporządza szkice i rysunki techniczne zgodnie z normami i zasadami
    9. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie rysunków technicznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny zgodności podczas realizacji zadań zawodowych
    2. rozróżnia elementy pasa drogowego oraz elementy infrastruktury drogi
    3. opisuje poszczególne elementy drogi w przekroju poprzecznym i podłużnym, w szczególności w obrębie skrzyżowania oraz węzła autostradowego i dróg niższej klasy
    4. opisuje konstrukcję nawierzchni jezdni, zwracając uwagę na bezpieczeństwo użytkowania drogi, w tym nośność, stateczność, hałas, wibrację
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zasady sporządzania przedmiaru robót
    2. sporządza przedmiar robót na podstawie dokumentacji budowlanej
    3. oblicza ilość materiałów, narzędzi, sprzętu i robocizny na podstawie przedmiaru robót
    4. określa zasady sporządzania obmiaru robót
    5. wykonuje obmiar robót i ich kosztorys
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia sprzęt do pomiarów terenowych
    2. dobiera sprzęt pomiarowy do wykonania pomiarów
    3. stosuje zasady stosowania sprzętu pomiarowego
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. podaje definicje i cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# BUD.13.3. Obsługa maszyn i urządzeń drogowych

  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. rozpoznaje rodzaje maszyn do robót drogowych
    2. wymienia elementy budowy maszyn stosowanych do budowy i utrzymania dróg, rozróżnia ich części i mechanizmy
    3. określa zasady działania maszyn do robót drogowych
    4. dobiera urządzenia zależnie od technologii wykonywania robót ziemnych i drogowych
    5. klasyfikuje maszyny i urządzenia do robót ziemnych i drogowych zgodnie z przepisami dotyczącymi Klasyfikacji Środków Trwałych
    6. określa zastosowania maszyn w robotach ziemnych i drogowych
    7. określa rodzaje robót wykonywanych poszczególnymi rodzajami maszyn do robót drogowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę i rolę podwozia i nadwozia w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    2. wskazuje podwozie i elementy zespołu roboczego w samojezdnej maszynie do robót drogowych
    3. opisuje budowę i zasady pracy zespołów roboczych w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    4. określa rodzaj ochrony operatora, jaki zapewnia konstrukcja kabiny chroniąca operatora w przypadku przewrócenia się maszyny (ROPS) oraz konstrukcja kabiny chroniąca operatora przed spadającymi przedmiotami (FOPS)
    5. określa zasady dostosowania kabiny do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa poszczególne rodzaje układów napędowych stosowanych w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    2. rozróżnia budowę i zasady pracy silników spalinowych z zapłonem samoczynnym, wolnossącym i z doładowaniem
    3. opisuje budowę i zasady pracy poszczególnych rodzajów układów zasilania silników wysokoprężnych, w tym układów Common Rail oraz z pompowtryskiwaczami
    4. rozróżnia poszczególne parametry silników spalinowych wysokoprężnych
    5. ocenia pracę silnika spalinowego i reaguje na nieprawidłowości powstałe w pracy silnika
    6. opisuje rodzaje i zasady pracy układów i urządzeń zmniejszających ilość cząstek stałych oraz tlenków azotu w spalinach silników spalinowych
    7. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych i sterujących: mechanicznych, hydrokinetycznych, hydrostatycznych, elektrycznych, hybrydowych
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. dobiera materiały eksploatacyjne do określonych maszyn do robót drogowych
    2. wskazuje rodzaje i okresy wykonywania obsług technicznych
    3. korzysta z instrukcji użytkowania i obsługi maszyny, w tym instrukcji obsługi codziennej i obsługi transportowej
    4. określa zasady obsługi codziennej i transportowej wskazanej maszyny
    5. wykonuje jazdę maszyną bez obciążenia
    6. sporządza raport pracy maszyny
    7. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, roboczego i skrętu
    2. wskazuje w maszynie oraz opisuje budowę i zasady pracy stołu roboczego wyposażonego w układ podgrzewający
    3. wskazuje w maszynie i opisuje urządzenia zespołu podawania mieszanki, urządzenia zespołu niwelacji i elementy układu hamulcowego
    4. wskazuje i opisuje urządzenia do wstępnego zagęszczania
    5. wskazuje i opisuje układy sterowania pracą maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej
    6. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, roboczego i skrętu frezarek do nawierzchni dróg
    2. wskazuje w maszynie i opisuje budowę oraz zasady pracy układów roboczych i pomocniczych frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    3. wskazuje w maszynie i opisuje układy sterowania pracą frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    4. określa zasady ochrony operatora, jakie daje kabina typu ROPS oraz FOPS
    5. określa zasady dostosowania kabiny frezarek do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi samojezdnych frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    2. wykonuje jazdę maszyną bez obciążenia
    3. sporządza raport pracy maszyny
    4. dokonuje wpisu w książce maszyny budowlanej

# BUD.13.4. Obsługa maszyn do robót ziemnych

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozpoznaje poszczególne rodzaje maszyn do robót ziemnych
    2. określa rodzaje robót wykonywanych poszczególnymi rodzajami maszyn do robót ziemnych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę oraz rolę podwozia i nadwozia w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    2. wskazuje podwozia oraz elementy zespołu roboczego w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    3. opisuje budowę i zasady pracy zespołów roboczych w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    4. określa rodzaj ochrony operatora, jakie daje kabina typu ROPS oraz FOPS
    5. określa zasady dostosowania kabiny do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia budowę i zasady pracy silników spalinowych z zapłonem samoczynnym, wolnossącym i z doładowaniem
    2. opisuje budowę i zasady pracy poszczególnych rodzajów układów zasilania silników wysokoprężnych, w tym układów Common Rail oraz z pompowtryskiwaczami
    3. określa poszczególne parametry silników spalinowych wysokoprężnych
    4. określa organoleptycznie pracę silnika spalinowego i reaguje na nieprawidłowości powstałe w jego pracy
    5. opisuje rodzaje i zasadę pracy układów i urządzeń zmniejszających ilość cząstek stałych oraz tlenków azotu w spalinach silników spalinowych
    6. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych i sterujących: mechanicznych, hydrokinetycznych, hydrostatycznych, elektrycznych, hybrydowych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. dobiera materiały eksploatacyjne dla określonych maszyn do robót ziemnych
    2. wskazuje rodzaje i okresy wykonywania obsługi technicznej
    3. korzysta z instrukcji użytkowania i obsługi maszyny, w tym instrukcji obsługi codziennej i obsługi transportowej
    4. wykonuje obsługę codzienną i transportową
    5. sporządza raport pracy maszyny
    6. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje rodzaje koparek jednonaczyniowych
    2. opisuje budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, obrotu nadwozia, napędu wysięgnika, ramienia i narzędzia roboczego
    3. rozpoznaje narzędzia robocze stosowane w koparkach jednonaczyniowych
    4. wyjaśnia zasadę pracy układów skrętu stosowanych w koparkach jednonaczyniowych
    5. wyjaśnia zasady pracy układów hamulcowych i układów sterowania stosowanych w koparkach jednonaczyniowych
    6. wykonuje niezbędne regulacje w kabinie operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi koparki jednonaczyniowej
    2. wykonuje jazdę bez obciążenia koparką jednonaczyniową
    3. sporządza raport pracy koparki jednonaczyniowej
    4. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia rodzaje ładowarek jednonaczyniowych, ich zespołów i mechanizmów
    2. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, napędu wysięgnika i narzędzia roboczego
    3. rozpoznaje narzędzia robocze stosowane w ładowarkach jednonaczyniowych
    4. wyjaśnia zasady pracy układów skrętu, układów hamulcowych i układów sterowania stosowanych w ładowarkach jednonaczyniowych
    5. wykonuje niezbędne regulacje w kabinie operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi ładowarki jednonaczyniowej
    2. wykonuje jazdę bez obciążenia ładowarką jednonaczyniową
    3. sporządza raport pracy ładowarki jednonaczyniowej
    4. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej (KMB)

# BUD.13.5. Wykonywanie robót ziemnych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje grunty pochodzenia rodzimego i naniesione
    2. rozróżnia rodzaje gruntów spulchnionych i zagęszczonych
    3. wskazuje współczynnik spulchnienia gruntu i stopnia zagęszczenia gruntu
    4. wyjaśnia podział gruntów na kategorie
    5. rozpoznaje grunty w terenie
    6. rozróżnia podstawowe rodzaje budowli ziemnych oraz podstawowe pojęcia technologiczne
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. wyjaśnia sposoby przeprowadzenia robót przygotowawczych, w tym:
      1. ustalanie kategorii gruntów
      2. ustalanie wód gruntowych
      3. oczyszczanie terenu
      4. usunięcie przeszkód terenowych
      5. rozeznanie istniejącego uzbrojenia terenu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. posługuje się pojęciami technologicznymi związanymi z robotami ziemnymi
    2. rozróżnia podstawowe rodzaje budowli ziemnych
    3. wyjaśnia pojęcia: dokumentacja geotechniczna, projekt robót ziemnych, operaty geodezyjne, książka obmiaru robót, dziennik budowy
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wykonuje obliczenia mas ziemnych na podstawie objętości gruntu w stanie spulchnionym
    2. korzysta ze współczynnika spulchnienia gruntu oraz stopnia zagęszczenia gruntu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia skrawania gruntów jednorodnych i niejednorodnych
    2. opisuje wielkości kątów przyłożenia krawędzi tnących względem urobiska
    3. wyjaśnia zasady urabiania penetrującego w gruntach niejednorodnych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wyjaśnia sposób określania klina odłamu gruntu
    2. opisuje zasady wyznaczania bezpiecznej odległości ustawienia maszyny od wykopu
    3. opisuje sposoby wykonywania robót ziemnych przy następujących utrudnieniach i zagrożeniach:
      1. mokre podglebie
      2. adhezja, oblepianie się narzędzia roboczego lepkim gruntem
      3. praca pod wodą
      4. mała miąższość pokładów odspajanych
      5. trudności w manewrowaniu środkami transportowymi
      6. zamarzanie gruntu
      7. praca w pobliżu linii elektroenergetycznej
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. określa zakres robót ziemnych wykonywanych przy budowie drogi, w tym:
      1. wywożenie urobku z koryta drogi
      2. nawożenie urobku z ukopu
      3. równanie powierzchni
      4. miksowanie gruntu
      5. zagęszczanie gruntu
      6. wykonywanie skarp
      7. wykonywanie odwodnienia
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje prawidłowe ustawienie koparki przy wykopie
    2. opisuje metody wykonywania prac osprzętem podsiębiernym, w tym urabiania gruntu metodą czołową, urabianie gruntu metodą boczną
    3. określa kolejność przejść roboczych łyżki koparki podsiębiernej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania metodą czołową
    2. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania bocznego
    3. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania boczno-czołowego
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wykonuje obliczenia długości drogi wkopywania się koparki przedsiębiernej przy kopaniu metodą czołową
    2. określa położenie nadwozia i podwozia przy wjazdach na wzniesienie i zjazdach z wzniesienia
    3. określa techniki pokonywania wzniesień przez koparki jednonaczyniowe
    4. rozróżnia rodzaje osprzętów i narzędzi roboczych przewidzianych dla koparek jednonaczyniowych
    5. dobiera osprzęty robocze dla koparki w zależności od rodzaju wykonywanych robót
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. obsługuje układy sterowania pracą ładowarki jednonaczyniowej
    2. opisuje sposoby pracy ładowarką jednonaczyniową przy nabieraniu i ładowaniu gruntu
    3. rozróżnia rodzaje osprzętów i narzędzi roboczych przewidzianych dla ładowarek jednonaczyniowych
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. wyjaśnia technikę i organizację pracy ładowarki jednonaczyniowej w zależności od:
      1. szerokości pasa manewrowego
      2. ilości samochodów
      3. pola pracy ładowarki
      4. możliwości podjazdu środków transportowych w pole pracy ładowarki

# BUD.13.6. Wykonywanie robót drogowych

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje układ warstw nawierzchni drogowej
    2. wyjaśnia wpływ układów warstw nawierzchni drogowej na trwałość i żywotność konstrukcji nawierzchni drogi
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje nawierzchnie drogowe ze względu na ich odkształcalność (nawierzchnia podatna, półsztywna i sztywna)
    2. określa rozkład naprężeń wywołanych oddziaływaniem pojazdów na podłoże gruntowe i ulepszone
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa wymagane grubości warstw nawierzchni drogowych
    2. dokonuje doboru materiałów dla założonego obciążenia ruchem i klimatem w przewidywanym okresie eksploatacji drogi
    3. opisuje rodzaje i właściwości materiałów używanych do budowy dróg
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. dokonuje doboru zespołów maszyn do wykonania prac określonych w harmonogramie robót drogowych, w tym:
      1. maszyn do układania zagęszczania podbudów
      2. maszyn do prac nawierzchniowych
      3. maszyn do prac wykończeniowych
      4. maszyn do remontów nawierzchni drogi
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa zasady przygotowania pasa drogi, na którym będzie wbudowywana mieszanka mineralno-asfaltowa
    2. przygotowuje maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej do przyjęcia mieszanki
    3. wyjaśnia zasady współpracy maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej ze środkami transportu zaopatrującymi maszynę w mieszankę lub z zasilaczem w czasie odbioru dostarczonej mieszanki
    4. przystosowuje stół roboczy maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej do wbudowywania mieszanki na zadaną szerokość
    5. ustawia żądane parametry stołu roboczego i przenośników ślimakowych
    6. mocuje czujniki układu automatycznej niwelacji
    7. reguluje łączniki krańcowe
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób zagęszczania wbudowanej warstwy, w tym:
      1. ilości przejść roboczych maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
      2. grubości układanej warstwy
    2. określa wymaganą temperaturę deski gładzącej stołu
    3. wykonuje wbudowywania poszczególnych warstw nawierzchni mineralno-asfaltowej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa przyczyny występowania plam na układanej nawierzchni
    2. wyjaśnia przyczyny występowania bruzd spowodowanych ciągnięciem ziaren grysów
    3. wyjaśnia przyczyny tworzenia się fal na układanej nawierzchni
    4. wyjaśnia przyczyny powstawania szczelin w ułożonej warstwie
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zagrożenia występujące przy rozkładaniu mieszanki mineralno-asfaltowej i przy układaniu nawierzchni drogi na gorąco
    2. wymienia zagrożenia wynikające z niewłaściwej obsługi instalacji podgrzewającej stół
    3. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu robót przy częściowym wyłączeniu ruchu drogowego
    4. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu obsług technicznych
    5. określa sposób zachowania się w razie wypadku
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. dobiera środki transportowe do transportu maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
    2. określa zasady przygotowania maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych do transportu zestawem niskopodwoziowym
    3. wykonuje zabezpieczenie maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych na środku transportu
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje sposób wykonania uszorstnienia warstwy ścieralnej
    2. opisuje naprawy śliskości nawierzchni, wykruszeń warstwy ścieralnej
    3. wyjaśnia sposób wykonania wyrównywania warstwy ścieralnej
    4. wyjaśnia sposób profilowania warstwy ścieralnej przed wbudowaniem na niej nowej warstwy mineralno-asfaltowej
    5. wyjaśnia sposób profilowania nawierzchni mostowych
    6. określa sposób wykonywania napraw nawierzchni
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje sposób frezowania nawierzchni drogowych metodą skrawania współbieżnego oraz przeciwbieżnego
    2. wyjaśnia zasady pracy elementów frezujących bębna skrawającego i odbioru destruktu przez układ przenośników taśmowych
    3. opisuje sposób frezowania nawierzchni bez odbioru destruktu
    4. opisuje zasady współpracy frezarki drogowej z samochodem odbierającym destrukt drogowy
    5. określa zasady frezowania nawierzchni w pobliżu włazów i studzienek kanalizacyjnych
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wyjaśnia rolę regulacji roboczego położenia płyt bocznych oraz płyty tylnej i przedniej zgarniającej
    2. wyjaśnia zasady posługiwania się czujnikami głębokości frezowania i ustawień bębna skrawającego w określonych położeniach roboczych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa zagrożenia występujące przy frezowaniu nawierzchni dróg, w tym współpracy frezarki ze środkami transportowymi
    2. wyjaśnia zasady bezpieczeństwa przy montażu i demontażu wyposażenia, w tym elementów skrawających
    3. wymienia zagrożenia związane z ustawianiem płyty bocznej
    4. wymienia zagrożenia związane z nieprawidłowym zabezpieczeniem przenośnika taśmowego odbierającego destrukt drogowy
    5. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu robót przy częściowym wyłączeniu ruchu
    6. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu obsług technicznych
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. określa zasady:
      1. dobru środków transportowych
      2. przygotowywania frezarki do nawierzchni dróg do transportu na zestawie niskopodwoziowym
      3. wykonania zabezpieczenia frezarki na środku transportu

# BUD.13.7. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
      5. świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    6. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, np. prezentację
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad nauką języka obcego nowożytnego
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# BUD.13.8. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania w środowisku pracy
    2. przyjmuje odpowiedzialność za powierzone informacje zawodowe
    3. respektuje zasady dotyczące przestrzegania tajemnicy związanej z wykonywanym zawodem i miejscem pracy
    4. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w zawodzie
    5. wskazuje przykłady zachowań etycznych w zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy
    2. określa czas realizacji zadań
    3. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    4. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    5. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
    6. dokonuje samooceny wykonanej pracy
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym skutki prawne
    2. wykazuje świadomość odpowiedzialności za wykonywaną pracę
    3. ocenia podejmowane działania
    4. przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym posługiwania się niebezpiecznymi substancjami, i niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje życia społecznego i gospodarczego
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych w nieprzewidywalnych warunkach
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. wybiera techniki radzenia sobie ze stresem odpowiednio do sytuacji
    3. wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    4. przedstawia różne formy zachowań asertywnych, jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    5. rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
    6. określa skutki stresu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych do wykonywania zawodu
    2. analizuje własne kompetencje
    3. wyznacza własne cele rozwoju zawodowego
    4. planuje drogę rozwoju zawodowego
    5. wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne
    2. stosuje aktywne metody słuchania
    3. prowadzi dyskusje
    4. udziela informacji zwrotnej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób przeciwdziałania problemom w zespole realizującym zadania
    2. opisuje techniki rozwiązywania problemów
    3. wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki rozwiązywania problemu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za wspólnie realizowane zadania
    2. przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności w zespole
    3. angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu
    4. modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu

Technik budowy dróg

Dz.U. 2019 poz. 991

# BUD.13.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia przepisy prawa określające wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    2. wyjaśnia znaczenie pojęcia bezpieczeństwo pracy, higiena pracy, ochrona pracy, ergonomia
    3. określa zakres i cel działań ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w środowisku pracy
    4. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska
    2. wymienia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w przypadku naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. wymienia konsekwencje nieprzestrzegania przez pracownika i pracodawcę obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    5. wskazuje rodzaje świadczeń przysługujących pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy
    6. wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę zawodową
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. wymienia zagrożenia związane z występowaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy
    2. wymienia i opisuje czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy
    3. rozpoznaje rodzaje i stopnie zagrożenia spowodowane działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy
    4. rozróżnia źródła czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy
    5. opisuje skutki oddziaływania czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy na organizm człowieka
    6. wskazuje zagrożenia występujące w procesie pracy związane z pracami szczególnie niebezpiecznymi
    7. opisuje objawy typowych chorób zawodowych występujących w zawodzie
    8. wskazuje sposoby przeciwdziałania zagrożeniom dla zdrowia i życia pracownika oraz mienia i środowiska związanym z wykonywaniem zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. identyfikuje wymagania wynikające z ergonomii, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska na stanowiskach pracy
    2. stosuje zasady organizacji stanowiska pracy wynikające z ergonomii, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    3. dostosowuje stanowisko pracy do wymagań określonych w przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    4. dobiera wyposażenie i sprzęt w zależności od rodzaju stanowiska pracy zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    5. rozmieszcza materiały, narzędzia i sprzęt zgodnie z wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej na określonym stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. dobiera środki ochrony indywidualnej w zależności od rodzaju wykonywanych zadań na stanowisku pracy
    3. używa środków ochrony indywidualnej na stanowisku pracy zgodnie z ich przeznaczeniem
    4. określa informacje przedstawiane za pomocą znaków bezpieczeństwa i sygnalizowane za pomocą alarmów, które uzupełniają środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
    5. stosuje się do znaków zakazu, nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych, które uzupełniają środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. opisuje zasady ochrony środowiska podczas wykonywania zadań zawodowych
    3. określa zasady postępowania w przypadku pożaru na terenie budowy
    4. rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres ich stosowania
    5. stosuje zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska obowiązujące na terenie budowy
    6. obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy zgodnie z zasadami i przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# BUD.13.2. Podstawy drogownictwa

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi oraz drogowe obiekty inżynieryjne
    2. dokonuje podziału dróg według określonych kryteriów
    3. opisuje poszczególne rodzaje dróg i drogowych obiektów inżynieryjnych
    4. przedstawia struktury organizacyjne w drogownictwie
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. odczytuje informacje zawarte w dokumentacji projektowej
    2. posługuje się mapami i planami sytuacyjno-wysokościowymi
    3. rozróżnia sposoby i symbole stosowane do opisywania schematów i rysunków technicznych
    4. rozpoznaje rodzaje rysunków na podstawie dokumentacji technicznej
    5. analizuje rzuty i przekroje dokumentacji projektowej
    6. odczytuje rysunki techniczne i szkice
    7. posługuje się szkicami i rysunkiem technicznym elementów infrastruktury drogowej i drogowych obiektów inżynieryjnych oraz maszyn drogowych
    8. sporządza szkice i rysunki techniczne zgodnie z normami i zasadami
    9. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie rysunków technicznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny zgodności podczas realizacji zadań zawodowych
    2. rozróżnia elementy pasa drogowego oraz elementy infrastruktury drogi
    3. opisuje poszczególne elementy drogi w przekroju poprzecznym i podłużnym, w szczególności w obrębie skrzyżowania oraz węzła autostradowego i dróg niższej klasy
    4. opisuje konstrukcję nawierzchni jezdni, zwracając uwagę na bezpieczeństwo użytkowania drogi, w tym nośność, stateczność, hałas, wibrację
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zasady sporządzania przedmiaru robót
    2. sporządza przedmiar robót na podstawie dokumentacji budowlanej
    3. oblicza ilość materiałów, narzędzi, sprzętu i robocizny na podstawie przedmiaru robót
    4. określa zasady sporządzania obmiaru robót
    5. wykonuje obmiar robót i ich kosztorys
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia sprzęt do pomiarów terenowych
    2. dobiera sprzęt pomiarowy do wykonania pomiarów
    3. stosuje zasady stosowania sprzętu pomiarowego
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. podaje definicje i cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# BUD.13.3. Obsługa maszyn i urządzeń drogowych

  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. rozpoznaje rodzaje maszyn do robót drogowych
    2. wymienia elementy budowy maszyn stosowanych do budowy i utrzymania dróg, rozróżnia ich części i mechanizmy
    3. określa zasady działania maszyn do robót drogowych
    4. dobiera urządzenia zależnie od technologii wykonywania robót ziemnych i drogowych
    5. klasyfikuje maszyny i urządzenia do robót ziemnych i drogowych zgodnie z przepisami dotyczącymi Klasyfikacji Środków Trwałych
    6. określa zastosowania maszyn w robotach ziemnych i drogowych
    7. określa rodzaje robót wykonywanych poszczególnymi rodzajami maszyn do robót drogowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę i rolę podwozia i nadwozia w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    2. wskazuje podwozie i elementy zespołu roboczego w samojezdnej maszynie do robót drogowych
    3. opisuje budowę i zasady pracy zespołów roboczych w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    4. określa rodzaj ochrony operatora, jaki zapewnia konstrukcja kabiny chroniąca operatora w przypadku przewrócenia się maszyny (ROPS) oraz konstrukcja kabiny chroniąca operatora przed spadającymi przedmiotami (FOPS)
    5. określa zasady dostosowania kabiny do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa poszczególne rodzaje układów napędowych stosowanych w samojezdnych maszynach do robót drogowych
    2. rozróżnia budowę i zasady pracy silników spalinowych z zapłonem samoczynnym, wolnossącym i z doładowaniem
    3. opisuje budowę i zasady pracy poszczególnych rodzajów układów zasilania silników wysokoprężnych, w tym układów Common Rail oraz z pompowtryskiwaczami
    4. rozróżnia poszczególne parametry silników spalinowych wysokoprężnych
    5. ocenia pracę silnika spalinowego i reaguje na nieprawidłowości powstałe w pracy silnika
    6. opisuje rodzaje i zasady pracy układów i urządzeń zmniejszających ilość cząstek stałych oraz tlenków azotu w spalinach silników spalinowych
    7. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych i sterujących: mechanicznych, hydrokinetycznych, hydrostatycznych, elektrycznych, hybrydowych
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. dobiera materiały eksploatacyjne do określonych maszyn do robót drogowych
    2. wskazuje rodzaje i okresy wykonywania obsług technicznych
    3. korzysta z instrukcji użytkowania i obsługi maszyny, w tym instrukcji obsługi codziennej i obsługi transportowej
    4. określa zasady obsługi codziennej i transportowej wskazanej maszyny
    5. wykonuje jazdę maszyną bez obciążenia
    6. sporządza raport pracy maszyny
    7. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, roboczego i skrętu
    2. wskazuje w maszynie oraz opisuje budowę i zasady pracy stołu roboczego wyposażonego w układ podgrzewający
    3. wskazuje w maszynie i opisuje urządzenia zespołu podawania mieszanki, urządzenia zespołu niwelacji i elementy układu hamulcowego
    4. wskazuje i opisuje urządzenia do wstępnego zagęszczania
    5. wskazuje i opisuje układy sterowania pracą maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej
    6. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, roboczego i skrętu frezarek do nawierzchni dróg
    2. wskazuje w maszynie i opisuje budowę oraz zasady pracy układów roboczych i pomocniczych frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    3. wskazuje w maszynie i opisuje układy sterowania pracą frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    4. określa zasady ochrony operatora, jakie daje kabina typu ROPS oraz FOPS
    5. określa zasady dostosowania kabiny frezarek do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi samojezdnych frezarek do nawierzchni dróg z napędem spalinowym
    2. wykonuje jazdę maszyną bez obciążenia
    3. sporządza raport pracy maszyny
    4. dokonuje wpisu w książce maszyny budowlanej

# BUD.13.4. Obsługa maszyn do robót ziemnych

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozpoznaje poszczególne rodzaje maszyn do robót ziemnych
    2. określa rodzaje robót wykonywanych poszczególnymi rodzajami maszyn do robót ziemnych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje budowę oraz rolę podwozia i nadwozia w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    2. wskazuje podwozia oraz elementy zespołu roboczego w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    3. opisuje budowę i zasady pracy zespołów roboczych w samojezdnych maszynach do robót ziemnych
    4. określa rodzaj ochrony operatora, jakie daje kabina typu ROPS oraz FOPS
    5. określa zasady dostosowania kabiny do potrzeb ergonomicznych operatora
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia budowę i zasady pracy silników spalinowych z zapłonem samoczynnym, wolnossącym i z doładowaniem
    2. opisuje budowę i zasady pracy poszczególnych rodzajów układów zasilania silników wysokoprężnych, w tym układów Common Rail oraz z pompowtryskiwaczami
    3. określa poszczególne parametry silników spalinowych wysokoprężnych
    4. określa organoleptycznie pracę silnika spalinowego i reaguje na nieprawidłowości powstałe w jego pracy
    5. opisuje rodzaje i zasadę pracy układów i urządzeń zmniejszających ilość cząstek stałych oraz tlenków azotu w spalinach silników spalinowych
    6. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych i sterujących: mechanicznych, hydrokinetycznych, hydrostatycznych, elektrycznych, hybrydowych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. dobiera materiały eksploatacyjne dla określonych maszyn do robót ziemnych
    2. wskazuje rodzaje i okresy wykonywania obsługi technicznej
    3. korzysta z instrukcji użytkowania i obsługi maszyny, w tym instrukcji obsługi codziennej i obsługi transportowej
    4. wykonuje obsługę codzienną i transportową
    5. sporządza raport pracy maszyny
    6. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje rodzaje koparek jednonaczyniowych
    2. opisuje budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, obrotu nadwozia, napędu wysięgnika, ramienia i narzędzia roboczego
    3. rozpoznaje narzędzia robocze stosowane w koparkach jednonaczyniowych
    4. wyjaśnia zasadę pracy układów skrętu stosowanych w koparkach jednonaczyniowych
    5. wyjaśnia zasady pracy układów hamulcowych i układów sterowania stosowanych w koparkach jednonaczyniowych
    6. wykonuje niezbędne regulacje w kabinie operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi koparki jednonaczyniowej
    2. wykonuje jazdę bez obciążenia koparką jednonaczyniową
    3. sporządza raport pracy koparki jednonaczyniowej
    4. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia rodzaje ładowarek jednonaczyniowych, ich zespołów i mechanizmów
    2. rozróżnia budowę i zasady pracy układów napędowych: jazdy, napędu wysięgnika i narzędzia roboczego
    3. rozpoznaje narzędzia robocze stosowane w ładowarkach jednonaczyniowych
    4. wyjaśnia zasady pracy układów skrętu, układów hamulcowych i układów sterowania stosowanych w ładowarkach jednonaczyniowych
    5. wykonuje niezbędne regulacje w kabinie operatora
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. posługuje się instrukcją użytkowania i obsługi ładowarki jednonaczyniowej
    2. wykonuje jazdę bez obciążenia ładowarką jednonaczyniową
    3. sporządza raport pracy ładowarki jednonaczyniowej
    4. dokonuje wpisów w książce maszyny budowlanej

# BUD.13.5. Wykonywanie robót ziemnych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje grunty pochodzenia rodzimego i naniesione
    2. rozróżnia rodzaje gruntów spulchnionych i zagęszczonych
    3. wskazuje współczynnik spulchnienia gruntu i stopnia zagęszczenia gruntu
    4. wyjaśnia podział gruntów na kategorie
    5. rozpoznaje grunty w terenie
    6. rozróżnia podstawowe rodzaje budowli ziemnych oraz podstawowe pojęcia technologiczne
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. wyjaśnia sposoby przeprowadzenia robót przygotowawczych, w tym:
      1. ustalanie kategorii gruntów
      2. ustalanie wód gruntowych
      3. oczyszczanie terenu
      4. usunięcie przeszkód terenowych
      5. rozeznanie istniejącego uzbrojenia terenu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. posługuje się pojęciami technologicznymi związanymi z robotami ziemnymi
    2. rozróżnia podstawowe rodzaje budowli ziemnych
    3. wyjaśnia pojęcia: dokumentacja geotechniczna, projekt robót ziemnych, operaty geodezyjne, książka obmiaru robót, dziennik budowy
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wykonuje obliczenia mas ziemnych na podstawie objętości gruntu w stanie spulchnionym
    2. korzysta ze współczynnika spulchnienia gruntu oraz stopnia zagęszczenia gruntu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia skrawania gruntów jednorodnych i niejednorodnych
    2. opisuje wielkości kątów przyłożenia krawędzi tnących względem urobiska
    3. wyjaśnia zasady urabiania penetrującego w gruntach niejednorodnych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wyjaśnia sposób określania klina odłamu gruntu
    2. opisuje zasady wyznaczania bezpiecznej odległości ustawienia maszyny od wykopu
    3. opisuje sposoby wykonywania robót ziemnych przy następujących utrudnieniach i zagrożeniach:
      1. mokre podglebie
      2. adhezja, oblepianie się narzędzia roboczego lepkim gruntem
      3. praca pod wodą
      4. mała miąższość pokładów odspajanych
      5. trudności w manewrowaniu środkami transportowymi
      6. zamarzanie gruntu
      7. praca w pobliżu linii elektroenergetycznej
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. określa zakres robót ziemnych wykonywanych przy budowie drogi, w tym:
      1. wywożenie urobku z koryta drogi
      2. nawożenie urobku z ukopu
      3. równanie powierzchni
      4. miksowanie gruntu
      5. zagęszczanie gruntu
      6. wykonywanie skarp
      7. wykonywanie odwodnienia
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje prawidłowe ustawienie koparki przy wykopie
    2. opisuje metody wykonywania prac osprzętem podsiębiernym, w tym urabiania gruntu metodą czołową, urabianie gruntu metodą boczną
    3. określa kolejność przejść roboczych łyżki koparki podsiębiernej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania metodą czołową
    2. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania bocznego
    3. opisuje ustawienie koparki przedsiębiernej w wykopie do kopania boczno-czołowego
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wykonuje obliczenia długości drogi wkopywania się koparki przedsiębiernej przy kopaniu metodą czołową
    2. określa położenie nadwozia i podwozia przy wjazdach na wzniesienie i zjazdach z wzniesienia
    3. określa techniki pokonywania wzniesień przez koparki jednonaczyniowe
    4. rozróżnia rodzaje osprzętów i narzędzi roboczych przewidzianych dla koparek jednonaczyniowych
    5. dobiera osprzęty robocze dla koparki w zależności od rodzaju wykonywanych robót
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. obsługuje układy sterowania pracą ładowarki jednonaczyniowej
    2. opisuje sposoby pracy ładowarką jednonaczyniową przy nabieraniu i ładowaniu gruntu
    3. rozróżnia rodzaje osprzętów i narzędzi roboczych przewidzianych dla ładowarek jednonaczyniowych
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. wyjaśnia technikę i organizację pracy ładowarki jednonaczyniowej w zależności od:
      1. szerokości pasa manewrowego
      2. ilości samochodów
      3. pola pracy ładowarki
      4. możliwości podjazdu środków transportowych w pole pracy ładowarki

# BUD.13.6. Wykonywanie robót drogowych

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje układ warstw nawierzchni drogowej
    2. wyjaśnia wpływ układów warstw nawierzchni drogowej na trwałość i żywotność konstrukcji nawierzchni drogi
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje nawierzchnie drogowe ze względu na ich odkształcalność (nawierzchnia podatna, półsztywna i sztywna)
    2. określa rozkład naprężeń wywołanych oddziaływaniem pojazdów na podłoże gruntowe i ulepszone
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa wymagane grubości warstw nawierzchni drogowych
    2. dokonuje doboru materiałów dla założonego obciążenia ruchem i klimatem w przewidywanym okresie eksploatacji drogi
    3. opisuje rodzaje i właściwości materiałów używanych do budowy dróg
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. dokonuje doboru zespołów maszyn do wykonania prac określonych w harmonogramie robót drogowych, w tym:
      1. maszyn do układania zagęszczania podbudów
      2. maszyn do prac nawierzchniowych
      3. maszyn do prac wykończeniowych
      4. maszyn do remontów nawierzchni drogi
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa zasady przygotowania pasa drogi, na którym będzie wbudowywana mieszanka mineralno-asfaltowa
    2. przygotowuje maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej do przyjęcia mieszanki
    3. wyjaśnia zasady współpracy maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej ze środkami transportu zaopatrującymi maszynę w mieszankę lub z zasilaczem w czasie odbioru dostarczonej mieszanki
    4. przystosowuje stół roboczy maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej do wbudowywania mieszanki na zadaną szerokość
    5. ustawia żądane parametry stołu roboczego i przenośników ślimakowych
    6. mocuje czujniki układu automatycznej niwelacji
    7. reguluje łączniki krańcowe
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób zagęszczania wbudowanej warstwy, w tym:
      1. ilości przejść roboczych maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
      2. grubości układanej warstwy
    2. określa wymaganą temperaturę deski gładzącej stołu
    3. wykonuje wbudowywania poszczególnych warstw nawierzchni mineralno-asfaltowej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa przyczyny występowania plam na układanej nawierzchni
    2. wyjaśnia przyczyny występowania bruzd spowodowanych ciągnięciem ziaren grysów
    3. wyjaśnia przyczyny tworzenia się fal na układanej nawierzchni
    4. wyjaśnia przyczyny powstawania szczelin w ułożonej warstwie
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zagrożenia występujące przy rozkładaniu mieszanki mineralno-asfaltowej i przy układaniu nawierzchni drogi na gorąco
    2. wymienia zagrożenia wynikające z niewłaściwej obsługi instalacji podgrzewającej stół
    3. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu robót przy częściowym wyłączeniu ruchu drogowego
    4. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu obsług technicznych
    5. określa sposób zachowania się w razie wypadku
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. dobiera środki transportowe do transportu maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych
    2. określa zasady przygotowania maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych do transportu zestawem niskopodwoziowym
    3. wykonuje zabezpieczenie maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych na środku transportu
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje sposób wykonania uszorstnienia warstwy ścieralnej
    2. opisuje naprawy śliskości nawierzchni, wykruszeń warstwy ścieralnej
    3. wyjaśnia sposób wykonania wyrównywania warstwy ścieralnej
    4. wyjaśnia sposób profilowania warstwy ścieralnej przed wbudowaniem na niej nowej warstwy mineralno-asfaltowej
    5. wyjaśnia sposób profilowania nawierzchni mostowych
    6. określa sposób wykonywania napraw nawierzchni
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje sposób frezowania nawierzchni drogowych metodą skrawania współbieżnego oraz przeciwbieżnego
    2. wyjaśnia zasady pracy elementów frezujących bębna skrawającego i odbioru destruktu przez układ przenośników taśmowych
    3. opisuje sposób frezowania nawierzchni bez odbioru destruktu
    4. opisuje zasady współpracy frezarki drogowej z samochodem odbierającym destrukt drogowy
    5. określa zasady frezowania nawierzchni w pobliżu włazów i studzienek kanalizacyjnych
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wyjaśnia rolę regulacji roboczego położenia płyt bocznych oraz płyty tylnej i przedniej zgarniającej
    2. wyjaśnia zasady posługiwania się czujnikami głębokości frezowania i ustawień bębna skrawającego w określonych położeniach roboczych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa zagrożenia występujące przy frezowaniu nawierzchni dróg, w tym współpracy frezarki ze środkami transportowymi
    2. wyjaśnia zasady bezpieczeństwa przy montażu i demontażu wyposażenia, w tym elementów skrawających
    3. wymienia zagrożenia związane z ustawianiem płyty bocznej
    4. wymienia zagrożenia związane z nieprawidłowym zabezpieczeniem przenośnika taśmowego odbierającego destrukt drogowy
    5. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu robót przy częściowym wyłączeniu ruchu
    6. wymienia zagrożenia występujące przy wykonywaniu obsług technicznych
  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. określa zasady:
      1. dobru środków transportowych
      2. przygotowywania frezarki do nawierzchni dróg do transportu na zestawie niskopodwoziowym
      3. wykonania zabezpieczenia frezarki na środku transportu

# BUD.13.7. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
      5. świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    6. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, np. prezentację
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad nauką języka obcego nowożytnego
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# BUD.13.8. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania w środowisku pracy
    2. przyjmuje odpowiedzialność za powierzone informacje zawodowe
    3. respektuje zasady dotyczące przestrzegania tajemnicy związanej z wykonywanym zawodem i miejscem pracy
    4. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w zawodzie
    5. wskazuje przykłady zachowań etycznych w zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy
    2. określa czas realizacji zadań
    3. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    4. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    5. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
    6. dokonuje samooceny wykonanej pracy
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym skutki prawne
    2. wykazuje świadomość odpowiedzialności za wykonywaną pracę
    3. ocenia podejmowane działania
    4. przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym posługiwania się niebezpiecznymi substancjami, i niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje życia społecznego i gospodarczego
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych w nieprzewidywalnych warunkach
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. wybiera techniki radzenia sobie ze stresem odpowiednio do sytuacji
    3. wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    4. przedstawia różne formy zachowań asertywnych, jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    5. rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
    6. określa skutki stresu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych do wykonywania zawodu
    2. analizuje własne kompetencje
    3. wyznacza własne cele rozwoju zawodowego
    4. planuje drogę rozwoju zawodowego
    5. wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne
    2. stosuje aktywne metody słuchania
    3. prowadzi dyskusje
    4. udziela informacji zwrotnej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób przeciwdziałania problemom w zespole realizującym zadania
    2. opisuje techniki rozwiązywania problemów
    3. wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki rozwiązywania problemu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za wspólnie realizowane zadania
    2. przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności w zespole
    3. angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu
    4. modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2019 poz. 991 (podstawy programowe kształcenia w zawodach: efekty kształcenia dla każdej kwalifikacji (10 nowelizacji, ostatnia Dz.U. 2026 poz. 1009)). Ta kwalifikacja zajmuje strony Dziennika Ustaw 293-306 (numeracja stron wydania, nie pliku PDF). Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu zawodowego?

Inne kwalifikacje z branży BUD

BUD.01 Wykonywanie robót zbrojarskich i betoniarskichBUD.03 Wykonywanie robót dekarskichBUD.04 Wykonywanie robót kamieniarskichBUD.07 Wykonywanie płaszczy ochronnych z blachy,…BUD.08 Montaż konstrukcji budowlanychBUD.09 Wykonywanie robót związanych z budową,…BUD.10 Wykonywanie robót związanych z montażem…BUD.11 Wykonywanie robót montażowych, okładzinowych…BUD.12 Wykonywanie robót murarskich i tynkarskichBUD.14 Organizacja i kontrola robót budowlanych…BUD.15 Organizacja robót związanych z budową i…BUD.16 Wykonywanie robót związanych z budową,…BUD.17 Organizacja i dokumentacja robót związanych…BUD.18 Wykonywanie pomiarów sytuacyjnych,…BUD.19 Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z…BUD.20 Organizacja robót związanych z budową,…BUD.21 Organizacja i prowadzenie robót związanych z…BUD.23 Wykonywanie i renowacja detali…BUD.25 Organizacja, kontrola i sporządzanie…