Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa MTL.02: Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych

To oficjalny opis kwalifikacji MTL.02: czego masz się nauczyć (efekty kształcenia) i po czym egzaminator sprawdza, że to potrafisz (kryteria weryfikacji). Ułożyliśmy go w jednostki i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Kwalifikacja MTL.02 ma 140 efektów kształcenia w 16 jednostkach. Do każdego efektu podane są kryteria weryfikacji, czyli to, po czym egzaminator poznaje, że potrafisz.

Sprawdź się na egzaminie: Egzamin zawodowy MTL.02: klucze i materiały CKE.

Do czego przygotowuje ta kwalifikacja

Ogólne cele kształcenia. Egzamin sprawdza je przez konkretne efekty poniżej.

Pokaż cele
  1. Kwalifikacja przygotowuje do
    • przerobu masy formierskiej i rdzeniowej
    • wykonywania form odlewniczych
    • wykonywania odlewów
    • wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów
    • przygotowania wsadu oraz eksploatacji maszyn i urządzeń do topienia stopów metali

Spis jednostek

Operator maszyn i urządzeń odlewniczych

Dz.U. 2019 poz. 991

Działy (Operator maszyn i urządzeń odlewniczych) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa 24
MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych 5
MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach… 7
MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów 6
MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu 6
MTL.02.7. Język obcy zawodowy 6
MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne 8

Technik odlewnik

Dz.U. 2019 poz. 991

Działy (Technik odlewnik) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa 24
MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych 5
MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach… 7
MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów 6
MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu 6
MTL.02.7. Język obcy zawodowy 6
MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne 8

Efekty kształcenia i kryteria

Operator maszyn i urządzeń odlewniczych

Dz.U. 2019 poz. 991

# MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena pracy, ochrona pracy, ergonomia
    2. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
    3. wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    4. wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią w przedsiębiorstwie odlewniczym
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    2. opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    5. wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy
    6. wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę zawodową
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy
    2. wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla wykonywanego zawodu
    3. opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych z wykonywanym zawodem
    4. określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na stanowiskach pracy
    5. przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni
    2. rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania
    3. obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zasady organizacji stanowiska pracy
    2. organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    3. utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    3. rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na stanowisku pracy w odlewni
    4. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na stanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem
    5. stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu, nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami
    2. wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami
    3. oblicza wymiary graniczne i tolerancje
    4. rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary, parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców i rysunków technicznych części
    5. sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych
    6. rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami tolerancji geometrycznych
    1. odczytuje informacje ze szkiców i rysunków technicznych
    2. przestrzega zasad tolerancji i pasowania
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn i urządzeń
    2. wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji w budowie maszyn i urządzeń
    3. wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie dokumentacji technicznej
    4. czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn i urządzeń
    5. wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie dokumentacji technicznej
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów drewnopochodnych
    2. określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych
    3. opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych
    4. opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów
    5. rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na podstawie oznaczeń
    6. opisuje właściwości olejów i smarów
    7. opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących
    8. dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające na podstawie katalogów
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje osie i wały
    2. opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk ślizgowych i tocznych
    3. wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców
    4. klasyfikuje przekładnie mechaniczne
    5. wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych
    6. wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu postępowego i obrotowego
    7. wskazuje zastosowanie elementów, zespołów i mechanizmów maszyn i urządzeń
    8. rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów warsztatowych
    2. dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania pomiarów warsztatowych
    3. określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i przyrządów pomiarowych
    4. rozróżnia błędy pomiarowe
    5. analizuje wyniki pomiarów warsztatowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej
    2. opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów
    3. określa etapy procesów technologicznych wytwarzania wyrobów z metali i ich stopów
    4. określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej
    5. opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik wytwarzania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje metody łączenia materiałów
    2. określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych
    3. dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od zastosowania
    4. dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania połączeń rozłącznych i nierozłącznych
    5. łączy części różnymi technikami
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania i plastycznego kształtowania metali
    2. toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    3. frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    4. szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    5. wykonuje otwory w różnych klasach dokładności
    6. opisuje metody spajania metali
    7. łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie, lutowanie i klejenie
    8. opisuje metody obróbki ręcznej
    9. trasuje kształty przedmiotów obrabianych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje rodzaje korozji
    2. określa przyczyny powstawania korozji
    3. rozpoznaje objawy korozji
    4. określa sposoby ochrony przed korozją
    5. rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia
    6. wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego
    2. organizuje stanowisko składowania materiałów
    3. dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału
    4. stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozpoznaje elementy zestawu modelowego
    2. opisuje sposób wykonania kompletnej formy przygotowanej do zalewania
    3. opisuje sposób zalewania metalem
    4. opisuje metody wybijania odlewów
    5. opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie
    2. określa rolę materiałów formierskich w masach formierskich i rdzeniowych
    3. opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas formierskich i rdzeniowych
    4. dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania ręcznego
    2. opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy
    3. omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych
    4. omawia metody maszynowego wykonania form jednorazowych
    5. określa etapy wykonania form jednorazowych na automatycznych liniach formierskich
    6. określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni
    7. określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki zalewania form
    2. omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych
    3. omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych
    4. omawia proces odlewania ciśnieniowego
    5. opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji i automatyzacji procesów odlewniczych
    6. wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia etapy topienia staliwa i żeliwa
    2. omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych
    3. omawia technikę zalewania form
    4. opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu w formie
    5. omawia zjawisko skurczu metalu
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych
    2. wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych
    3. wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego i sferoidalnego
    4. wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa
    5. rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali nieżelaznych
    6. stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej
    2. opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej
    3. opisuje właściwości stopów odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje piece odlewnicze
    2. określa zasady działania pieców odlewniczych
    3. rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na podstawie ich budowy i zasady działania
    4. określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych
    5. rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na podstawie ich budowy i zasady działania
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. klasyfikuje wady odlewów
    2. opisuje wady odlewów
    3. wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia zadania systemów mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    2. wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    3. wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych w systemach mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    4. opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    5. opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i urządzeniach odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych
    2. określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn i urządzeń odlewniczych
    3. omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń odlewniczych
    4. opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych
    5. wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego maszyn i urządzeń odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje metody kontroli jakości odlewu
    2. dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu
    3. stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań zawodowych
    2. stosuje programy komputerowe do symulacji procesu zalewania formy i krzepnięcia odlewu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. przygotowuje świeże składniki masy formierskiej i masy rdzeniowej
    2. sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze świeżych składników
    3. sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze składnikami odświeżającymi
    4. określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy rdzeniowej do zalewania form wilgotnych
    5. określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy rdzeniowej do zalewania form suszonych
    6. określa etapy sporządzania mas formierskich i mas rdzeniowych samoutwardzalnych
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. dobiera urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
    3. obsługuje urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej i masy rdzeniowej
    3. przeprowadza odświeżanie masy formierskiej i masy rdzeniowej
    4. określa rodzaj techniki prowadzenia procesu regeneracji mas formierskich i mas rdzeniowych
    5. opisuje maszyny i urządzenia stosowane do regeneracji mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    3. przeprowadza obsługę codzienną maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    4. wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych zgodnie z instrukcją
    5. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych zgodnie z instrukcją

# MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni
    2. wymienia podstawowe masy formierskie, rodzaje narzędzi i przyrządów do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    3. dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    4. użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    5. wykonuje formy jednorazowe do odlewania
    6. wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. ocenia kompletność zestawu modelowego
    2. określa stan techniczny powierzchni poszczególnych elementów zestawu modelowego
    3. ocenia stan techniczny i kompletność skrzynek
    4. określa rodzaje uszkodzeń oprzyrządowania odlewniczego
    5. wykrywa uszkodzenia oprzyrządowania odlewniczego
    6. określa zakres naprawy oprzyrządowania odlewniczego
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje urządzenia do suszenia form jednorazowych
    2. opisuje urządzenia do suszenia rdzeni
    3. dobiera parametry suszenia form jednorazowych i rdzeni
    4. przeprowadza proces suszenia form jednorazowych i rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalewania
    2. przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania
    3. zalewa formy jednorazowe
    4. kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania
    2. wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form trwałych i półtrwałych oraz na powierzchnie rdzeni
    3. kontroluje jakość przygotowania form trwałych i półtrwałych i rdzeni do zalewania
    4. przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania
    5. zalewa formy trwałe i półtrwałe
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. dobiera maszyny i urządzenia do odlewania w formach trwałych i półtrwałych
    2. określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do odlewania w formach trwałych i półtrwałych
    3. ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i półtrwałych
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania
    3. wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące i konserwację maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania w formach jednorazowych trwałych i półtrwałych zgodnie z instrukcją
    4. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację kokilarek
    5. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny ciśnieniowej
    6. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny do zalewania odśrodkowego
    7. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny z formą półtrwałą
    8. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych zgodnie z instrukcją

# MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje metody wybijania odlewów
    2. opisuje metody wykończania odlewów
    3. dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od technologii ich wykonania
    4. dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od technologii ich oczyszczania
    5. dobiera metodę wykończania odlewów w zależności od wymagań określonych w dokumentacji technicznej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wybija ręcznie odlew z formy
    2. wybija ręcznie rdzenie z odlewu
    3. wybija mechanicznie odlewy z form za pomocą maszyn i urządzeń
    4. wybija mechanicznie rdzenie z odlewów za pomocą maszyn i urządzeń
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje narzędzia, maszyny i urządzenia do oczyszczania powierzchni odlewów oraz wykończania odlewów
    2. dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz wykończania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów
    2. omawia wady odlewów
    3. dobiera narzędzia do naprawy wad odlewów
    4. dobiera metody usuwania wad odlewów
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje metody zabezpieczania odlewów przed korozją
    2. dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w zależności od wymagań zawartych w dokumentacji technicznej odlewu
    3. dobiera środki zabezpieczające przed korozją
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów
    3. wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją
    4. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją

# MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów wsadowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów wsadowych z miejsca składowania do miejsca wytopu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia materiały wsadowe do pieca
    2. dobiera materiały wsadowe do składu stopu
    3. dobiera sposoby przygotowania paliw do procesu wytopu
    4. dobiera sposoby przygotowania topników i składników stopowych do procesu topienia
    5. użytkuje maszyny i urządzenia do dozowania materiałów wsadowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje maszyny i urządzenia do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
    3. przestrzega terminów kalibracji urządzeń pomiarowych
    4. wskazuje możliwości wykorzystania do danego zadania maszyn i urządzeń do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu
    3. wymienia kolejność czynności podczas przeglądu bieżącego maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją
    4. wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. dobiera piec do wytwarzanego materiału, omawia etapy procesu topienia w piecu odlewniczym
    2. dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych
    3. dozuje wsad do pieca odlewniczego
    4. usuwa żużel
    5. pobiera próby ciekłego metalu
    6. obsługuje piec odlewniczy
    7. kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych
    8. stosuje systemy komputerowe wspomagające czynności regulacji parametrów pracy pieca odlewniczego
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali
    3. przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń do topienia metali oraz możliwości diagnozy bez demontażu
    4. wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali

# MTL.02.7. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
      5. świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    6. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub w tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, (np. prezentację)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia zasady etyki
    2. wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje przykłady zasad (norm, reguł) moralnych
    3. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym zawodzie
    4. wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym zawodzie
    5. wyjaśnia czym jest plagiat
    6. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa czas realizacji zadań
    2. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    3. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    4. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    2. wymienia techniki radzenia sobie ze stresem
    3. przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    4. opisuje sytuacje wywołujące stres
    5. wskazuje pozytywne sposoby radzenia sobie z emocjami i stresem na wybranym przykładzie z zakresu wykonywanych zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne w swoim środowisku pracy
    2. wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia bariery komunikacyjne
    2. wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie komunikacji
    3. określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie zaobserwowanych sytuacji
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje sposób wykonania czynności w celu uniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń
    2. modyfikuje sposób wykonywania czynności, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. realizuje zadania w wyznaczonym czasie
    2. wspiera członków zespołu w realizacji zadań
    3. wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu usprawnienia pracy zespołu

Technik odlewnik

Dz.U. 2019 poz. 991

# MTL.02.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wyjaśnia znaczenie pojęć bezpieczeństwo pracy, higiena pracy, ochrona pracy, ergonomia
    2. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
    3. wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    4. wymienia regulacje wewnątrzzakładowe związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią w przedsiębiorstwie odlewniczym
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    2. opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. wymienia środki prawne możliwe do zastosowania w sytuacji naruszenia przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. wymienia konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    5. wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy
    6. wskazuje prawa pracownika, który zachorował na chorobę zawodową
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia źródła czynników szkodliwych w środowisku pracy
    2. wymienia rodzaje chorób zawodowych charakterystycznych dla wykonywanego zawodu
    3. opisuje objawy typowych chorób zawodowych związanych z wykonywanym zawodem
    4. określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom istniejącym na stanowiskach pracy
    5. przestrzega procedur w sytuacji zagrożeń
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zasady zachowania się w przypadku pożaru w odlewni
    2. rozróżnia środki gaśnicze ze względu na zakres stosowania
    3. obsługuje maszyny i urządzenia na stanowiskach pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zasady organizacji stanowiska pracy
    2. organizuje swoje stanowisko pracy w odlewni zgodnie z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska
    3. utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy w odlewni
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa środki ochrony indywidualnej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. określa środki ochrony zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych
    3. rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane na stanowisku pracy w odlewni
    4. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej na stanowisku pracy w odlewni zgodnie z przeznaczeniem
    5. stosuje się do informacji zawartych na znakach zakazu, nakazu, ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# MTL.02.2. Podstawy odlewnictwa

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. sporządza szkice i rysunki techniczne, zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami
    2. wykonuje rzutowanie, przekroje i wymiarowanie, zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami
    3. oblicza wymiary graniczne i tolerancje
    4. rozróżnia pasowanie części maszyn, określa kształt, wymiary, parametry powierzchni oraz rodzaj obróbki na podstawie szkiców i rysunków technicznych części
    5. sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych
    6. rozróżnia, interpretuje i posługuje się symbolami tolerancji geometrycznych
    1. odczytuje informacje ze szkiców i rysunków technicznych
    2. przestrzega zasad tolerancji i pasowania
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia i rozróżnia rodzaje dokumentacji technicznej maszyn i urządzeń
    2. wyjaśnia znaczenie normalizacji, typizacji i unifikacji w budowie maszyn i urządzeń
    3. wskazuje zespoły i podzespoły maszyn i urządzeń na podstawie dokumentacji technicznej
    4. czyta schematy strukturalne, funkcjonalne i zasadnicze maszyn i urządzeń
    5. wyjaśnia sposób działania maszyn i urządzeń na podstawie dokumentacji technicznej
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. określa właściwości i zastosowanie drewna i materiałów drewnopochodnych
    2. określa właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych
    3. opisuje właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych
    4. opisuje właściwości i zastosowanie metali i ich stopów
    5. rozpoznaje gatunki stopów żelaza i metali nieżelaznych na podstawie oznaczeń
    6. opisuje właściwości olejów i smarów
    7. opisuje właściwości cieczy smarująco-chłodzących
    8. dobiera materiały konstrukcyjne eksploatacyjne i uszczelniające na podstawie katalogów
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje osie i wały
    2. opisuje budowę, sposób działania i zastosowanie łożysk ślizgowych i tocznych
    3. wyjaśnia budowę i zasadę działania sprzęgieł i hamulców
    4. klasyfikuje przekładnie mechaniczne
    5. wyjaśnia budowę i zasadę działania przekładni mechanicznych
    6. wyjaśnia budowę i zasadę działania mechanizmów ruchu postępowego i obrotowego
    7. wskazuje zastosowanie elementów, zespołów i mechanizmów maszyn i urządzeń
    8. rozpoznaje zużycie części maszyn i urządzeń
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. dobiera metody pomiarowe do wykonywania pomiarów warsztatowych
    2. dobiera przyrządy i narzędzia pomiarowe do wykonywania pomiarów warsztatowych
    3. określa zasady użytkowania i przechowywania narzędzi i przyrządów pomiarowych
    4. rozróżnia błędy pomiarowe
    5. analizuje wyniki pomiarów warsztatowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia techniki oraz metody odlewania, obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej
    2. opisuje proces obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej opisuje proces odlewania metali i ich stopów
    3. określa etapy procesów technologicznych wytwarzania wyrobów z metali i ich stopów
    4. określa właściwości materiałów wytwarzanych metodą obróbki plastycznej, cieplnej oraz cieplno-chemicznej
    5. opisuje etapy procesu technologicznego dla wybranych technik wytwarzania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje metody łączenia materiałów
    2. określa zastosowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych
    3. dobiera rodzaje połączeń mechanicznych w zależności od zastosowania
    4. dobiera narzędzia, urządzenia i materiały do wykonania połączeń rozłącznych i nierozłącznych
    5. łączy części różnymi technikami
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. opisuje rodzaje obróbki maszynowej, spajania i plastycznego kształtowania metali
    2. toczy powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    3. frezuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    4. szlifuje powierzchnie przedmiotów zgodnie z dokumentacją technologiczną
    5. wykonuje otwory w różnych klasach dokładności
    6. opisuje metody spajania metali
    7. łączy powierzchnie przedmiotów przez spawanie, zgrzewanie, lutowanie i klejenie
    8. opisuje metody obróbki ręcznej
    9. trasuje kształty przedmiotów obrabianych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje rodzaje korozji
    2. określa przyczyny powstawania korozji
    3. rozpoznaje objawy korozji
    4. określa sposoby ochrony przed korozją
    5. rozróżnia rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia
    6. wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne wyrobów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje budowę i zasadę działania wybranych maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego
    2. organizuje stanowisko składowania materiałów
    3. dobiera sposób i środki transportu do rodzaju materiału
    4. stosuje zasady składowania materiałów zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozpoznaje elementy zestawu modelowego
    2. opisuje sposób wykonania kompletnej formy przygotowanej do zalewania
    3. opisuje sposób zalewania metalem
    4. opisuje metody wybijania odlewów
    5. opisuje metody usunięcia układu wlewowego i oczyszczania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozróżnia główne i pomocnicze materiały formierskie
    2. określa rolę materiałów formierskich w masach formierskich i rdzeniowych
    3. opisuje proces przygotowania różnych rodzajów mas formierskich i rdzeniowych
    4. dobiera masy formierskie i rdzeniowe do rodzaju form i rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. określa narzędzia i przyrządy formierskie do formowania ręcznego
    2. opisuje rodzaje form jednorazowych i elementy ich budowy
    3. omawia metody ręcznego wykonania form jednorazowych
    4. omawia metody maszynowego wykonania form jednorazowych
    5. określa etapy wykonania form jednorazowych na automatycznych liniach formierskich
    6. określa etapy procesu ręcznego wykonania rdzeni
    7. określa etapy zmechanizowanego wykonywania rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozróżnia metody wytwarzania odlewów w zależności od techniki zalewania form
    2. omawia odlewanie grawitacyjne w formach jednorazowych
    3. omawia odlewanie grawitacyjne w formach trwałych
    4. omawia proces odlewania ciśnieniowego
    5. opisuje nowoczesne rozwiązania mechanizacji i automatyzacji procesów odlewniczych
    6. wskazuje sposoby dalszego wykorzystania lub utylizacji produktów podstawowych i ubocznych procesów wytwarzania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia etapy topienia staliwa i żeliwa
    2. omawia etapy topienia stopów metali nieżelaznych
    3. omawia technikę zalewania form
    4. opisuje proces krzepnięcia i stygnięcia metalu w formie
    5. omawia zjawisko skurczu metalu
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje materiały wsadowe stosowane do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych
    2. wyjaśnia rolę materiałów wsadowych w procesie wytopu żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych
    3. wymienia materiały wsadowe do wytopu żeliwa szarego i sferoidalnego
    4. wymienia materiały wsadowe do wytopu staliwa
    5. rozpoznaje materiały wsadowe do wytopu stopów metali nieżelaznych
    6. stosuje materiały wsadowe do topienia stopów żelaza i metali nieżelaznych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje stopy odlewnicze żelaza z węglem na podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej
    2. opisuje stopy odlewnicze metali nieżelaznych na podstawie ich składu chemicznego, właściwości i struktury wewnętrznej
    3. opisuje właściwości stopów odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje piece odlewnicze
    2. określa zasady działania pieców odlewniczych
    3. rozróżnia piece odlewnicze do wytopu żeliwa i staliwa na podstawie ich budowy i zasady działania
    4. określa rodzaje materiałów ogniotrwałych stosowanych w piecach odlewniczych
    5. rozróżnia piece odlewnicze do topienia metali nieżelaznych na podstawie ich budowy i zasady działania
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. klasyfikuje wady odlewów
    2. opisuje wady odlewów
    3. wskazuje przyczyny powstawania wad odlewów
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia zadania systemów mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    2. wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    3. wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych w systemach mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    4. opisuje układy sensoryczne stosowane w systemach mechatronicznych stosowanych w maszynach i urządzeniach odlewniczych
    5. opisuje systemy zrobotyzowane stosowane w maszynach i urządzeniach odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. omawia procesy zużycia maszyn i urządzeń odlewniczych
    2. określa stan techniczny i eksploatacyjny maszyn i urządzeń odlewniczych
    3. omawia przyczyny uszkodzeń maszyn i urządzeń odlewniczych
    4. opisuje zakres obsługi, konserwacji, napraw i remontów maszyn i urządzeń odlewniczych
    5. wyjaśnia zasady utrzymania należytego stanu technicznego maszyn i urządzeń odlewniczych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje metody kontroli jakości odlewu
    2. dobiera metody stosowane do kontroli jakości odlewu
    3. stosuje obowiązujące procedury związane z kontrolą jakości na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wykorzystuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań zawodowych
    2. stosuje programy komputerowe do symulacji procesu zalewania formy i krzepnięcia odlewu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# MTL.02.3. Eksploatacja maszyn i urządzeń do przygotowania mas formierskich i mas rdzeniowych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. przygotowuje świeże składniki masy formierskiej i masy rdzeniowej
    2. sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze świeżych składników
    3. sporządza masę formierską i masę rdzeniową ze składnikami odświeżającymi
    4. określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy rdzeniowej do zalewania form wilgotnych
    5. określa etapy sporządzania masy formierskiej i masy rdzeniowej do zalewania form suszonych
    6. określa etapy sporządzania mas formierskich i mas rdzeniowych samoutwardzalnych
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. dobiera urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
    3. obsługuje urządzenia do transportu materiałów formierskich, mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje proces regeneracji mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. rozróżnia etapy regeneracji masy formierskiej i masy rdzeniowej
    3. przeprowadza odświeżanie masy formierskiej i masy rdzeniowej
    4. określa rodzaj techniki prowadzenia procesu regeneracji
    5. opisuje maszyny i urządzenia stosowane do regeneracji mas formierskich i mas rdzeniowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    3. przeprowadza obsługę codzienną maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych
    4. wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń wykorzystywanych do przerobu mas formierskich i rdzeniowych zgodnie z instrukcją
    5. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do przerobu mas formierskich i mas rdzeniowych zgodnie z instrukcją

# MTL.02.4. Wykonywanie form oraz użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. opisuje etapy procesu wytwarzania form jednorazowych i rdzeni
    2. wymienia podstawowe masy formierskie, rodzaje narzędzi i przyrządów do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    3. dobiera narzędzia i przyrządy do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    4. użytkuje maszyny i urządzenia do wykonywania form jednorazowych i rdzeni
    5. wykonuje formy jednorazowe do odlewania
    6. wykonuje formy jednorazowe do odlewania precyzyjnego
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. ocenia kompletność zestawu modelowego
    2. określa stan techniczny powierzchni poszczególnych elementów zestawu modelowego
    3. ocenia stan techniczny i kompletność skrzynek
    4. określa rodzaje uszkodzeń oprzyrządowania odlewniczego
    5. wykrywa uszkodzenia oprzyrządowania odlewniczego
    6. określa zakres naprawy oprzyrządowania odlewniczego
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje urządzenia do suszenia form jednorazowych
    2. opisuje urządzenia do suszenia rdzeni
    3. dobiera parametry suszenia form jednorazowych i rdzeni
    4. przeprowadza proces suszenia form jednorazowych i rdzeni
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. składa i przygotowuje formy jednorazowe do zalewania
    2. przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania
    3. zalewa formy jednorazowe
    4. kontroluje jakość wykonanych form jednorazowych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. przygotowuje formy trwałe i formy półtrwałe do zalewania
    2. wykonuje pokrycia ochronne i oddzielające na wnęki form trwałych i półtrwałych oraz na powierzchnie rdzeni
    3. kontroluje jakość przygotowania form trwałych i półtrwałych i rdzeni do zalewania
    4. przygotowuje łyżki i kadzie odlewnicze do zalewania
    5. zalewa formy trwałe i półtrwałe
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. dobiera maszyny i urządzenia do odlewania w formach trwałych i półtrwałych
    2. określa podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń do odlewania w formach trwałych i półtrwałych
    3. ocenia jakość odlewów wykonanych w formach trwałych i półtrwałych
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania
    3. wykonuje obsługę codzienną, przeglądy bieżące i konserwację maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania w formach jednorazowych trwałych i półtrwałych zgodnie z instrukcją
    4. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację kokilarek
    5. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny ciśnieniowej
    6. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny do zalewania odśrodkowego
    7. przeprowadza przegląd bieżący i konserwację maszyny z formą półtrwałą
    8. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń stosowanych w procesach odlewania w formach jednorazowych, trwałych i półtrwałych zgodnie z instrukcją

# MTL.02.5. Eksploatacja maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje metody wybijania odlewów
    2. opisuje metody wykończania odlewów
    3. dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od technologii ich wykonania
    4. dobiera metodę wybijania odlewów w zależności od technologii ich oczyszczania
    5. dobiera metodę wykończania odlewów w zależności od wymagań określonych w dokumentacji technicznej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wybija ręcznie odlew z formy
    2. wybija ręcznie rdzenie z odlewu
    3. wybija mechanicznie odlewy z form za pomocą maszyn i urządzeń
    4. wybija mechanicznie rdzenie z odlewów za pomocą maszyn i urządzeń
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje narzędzia, maszyny i urządzenia do oczyszczania powierzchni odlewów oraz wykończania odlewów
    2. dobiera narzędzia oraz maszyny i urządzenia do ręcznego i mechanicznego oczyszczania powierzchni odlewów oraz wykończania odlewów
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozpoznaje i klasyfikuje wady odlewów
    2. omawia wady odlewów
    3. dobiera narzędzia do naprawy wad odlewów
    4. dobiera metody usuwania wad odlewów
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje metody zabezpieczania odlewów przed korozją
    2. dobiera sposób zabezpieczenia antykorozyjnego odlewów w zależności od wymagań zawartych w dokumentacji technicznej odlewu
    3. dobiera środki zabezpieczające przed korozją
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów
    3. wykonuje przeglądy bieżące maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją
    4. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do wybijania, oczyszczania i wykończania odlewów zgodnie z instrukcją

# MTL.02.6. Eksploatacja pieców odlewniczych oraz maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu

  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. dobiera maszyny i urządzenia do rozładunku materiałów wsadowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do transportu materiałów wsadowych z miejsca składowania do miejsca wytopu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia materiały wsadowe do pieca
    2. dobiera materiały wsadowe do składu stopu
    3. dobiera sposoby przygotowania paliw do procesu wytopu
    4. dobiera sposoby przygotowania topników i składników stopowych do procesu topienia
    5. użytkuje maszyny i urządzenia do dozowania materiałów wsadowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje maszyny i urządzenia do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
    2. dobiera maszyny i urządzenia do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
    3. przestrzega terminów kalibracji urządzeń pomiarowych
    4. wskazuje możliwości wykorzystania do danego zadania maszyn i urządzeń do przygotowania oraz odważania materiałów wsadowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu
    3. wymienia kolejność czynności podczas przeglądu bieżącego maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją
    4. wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu zgodnie z instrukcją
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. dobiera piec do wytwarzanego materiału, omawia etapy procesu topienia w piecu odlewniczym
    2. dobiera narzędzia do obsługi pieców odlewniczych
    3. dozuje wsad do pieca odlewniczego
    4. usuwa żużel
    5. pobiera próby ciekłego metalu
    6. obsługuje piec odlewniczy
    7. kontroluje parametry pracy pieców odlewniczych
    8. stosuje systemy komputerowe wspomagające czynności regulacji parametrów pracy pieca odlewniczego
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa sposób wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali
    2. przygotowuje narzędzia, przyrządy, urządzenia i materiały do wykonania obsługi codziennej i przeglądów bieżących oraz konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali
    3. wymienia kolejność czynności podczas przeglądu bieżącego maszyn i urządzeń do topienia metali
    4. przedstawia zasady działania maszyn i urządzeń do topienia metali oraz możliwości diagnozy bez demontażu
    5. wymienia kolejność czynności podczas konserwacji maszyn i urządzeń do topienia metali

# MTL.02.7. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
      5. świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. stosuje zwroty i formy grzecznościowe c) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub w tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, (np. prezentację)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# MTL.02.8. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia zasady etyki
    2. wyjaśnia, czym jest zasada (norma, reguła) moralna i podaje przykłady zasad (norm, reguł) moralnych
    3. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne w wybranym zawodzie
    4. wskazuje przykłady zachowań etycznych w wybranym zawodzie
    5. wyjaśnia czym jest plagiat
    6. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa czas realizacji zadań
    2. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    3. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    4. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wyjaśnia znaczenie zmiany dla rozwoju człowieka
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    2. wymienia techniki radzenia sobie ze stresem
    3. przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    4. opisuje sytuacje wywołujące stres
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. charakteryzuje umiejętności i kompetencje niezbędne w swoim środowisku pracy
    2. wskazuje przykłady podkreślające wartość wiedzy dla osiągnięcia sukcesu zawodowego i postępu cywilizacyjnego
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia bariery komunikacyjne
    2. wskazuje sposoby eliminowania barier powstałych w procesie komunikacji
    3. określa styl komunikacji interpersonalnej na podstawie zaobserwowanych sytuacji
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje sposób wykonania czynności w celu uniknięcia wystąpienia niepożądanych zdarzeń
    2. modyfikuje sposób wykonywania czynności, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. realizuje zadania w wyznaczonym czasie
    2. wspiera członków zespołu w realizacji zadań
    3. wykorzystuje opinie i pomysły innych członków zespołu w celu usprawnienia pracy zespołu

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2019 poz. 991 (podstawy programowe kształcenia w zawodach: efekty kształcenia dla każdej kwalifikacji (10 nowelizacji, ostatnia Dz.U. 2026 poz. 1009)). Ta kwalifikacja zajmuje strony Dziennika Ustaw 2116-2127 (numeracja stron wydania, nie pliku PDF). Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu zawodowego?

Inne kwalifikacje z branży MTL

MTL.03 Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu…MTL.05 Organizacja i prowadzenie procesów…