Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa TKO.09: Wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i naprawą pojazdów kolejowych

To oficjalny opis kwalifikacji TKO.09: czego masz się nauczyć (efekty kształcenia) i po czym egzaminator sprawdza, że to potrafisz (kryteria weryfikacji). Ułożyliśmy go w jednostki i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Kwalifikacja TKO.09 ma 116 efektów kształcenia w 14 jednostkach. Do każdego efektu podane są kryteria weryfikacji, czyli to, po czym egzaminator poznaje, że potrafisz.

Sprawdź się na egzaminie: Egzamin zawodowy TKO.09: klucze i materiały CKE.

Do czego przygotowuje ta kwalifikacja

Ogólne cele kształcenia. Egzamin sprawdza je przez konkretne efekty poniżej.

Pokaż cele
  1. Kwalifikacja przygotowuje do
    • naprawiania części, maszyn i urządzeń pojazdów kolejowych
    • montażu maszyn i urządzeń w pojazdach kolejowych
    • instalowania i uruchamiania maszyn i urządzeń pojazdów kolejowych

Spis jednostek

Mechanik pojazdów kolejowych

Dz.U. 2020 poz. 635 (dodanie podstawy)

Działy (Mechanik pojazdów kolejowych) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
TKO.09.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
TKO.09.2. Podstawy kolejnictwa 6
TKO.09.3. Utrzymanie i naprawa pojazdów kolejowych 18
TKO.09.4. Naprawa wagonów kolejowych 4
TKO.09.5. Naprawa pojazdów trakcyjnych 7
TKO.09.6. Język obcy zawodowy 6
TKO.09.7. Kompetencje personalne i społeczne 9

Technik pojazdów kolejowych

Dz.U. 2020 poz. 635 (dodanie podstawy)

Działy (Technik pojazdów kolejowych) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
TKO.09.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
TKO.09.2. Podstawy kolejnictwa 6
TKO.09.3. Utrzymanie i naprawa pojazdów kolejowych 18
TKO.09.4. Naprawa wagonów kolejowych 4
TKO.09.5. Naprawa pojazdów trakcyjnych 7
TKO.09.6. Język obcy zawodowy 6
TKO.09.7. Kompetencje personalne i społeczne 9

Efekty kształcenia i kryteria

Mechanik pojazdów kolejowych

Dz.U. 2020 poz. 635 (dodanie podstawy)

# TKO.09.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska i ergonomii
    2. wymienia przepisy prawa wewnątrzzakładowego związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią
    3. wyjaśnia znaczenie pojęć związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią
    4. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
    5. rozróżnia wymagania dotyczące bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń zasilających i trakcji elektrycznej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    2. rozpoznaje zadania instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    3. wskazuje podstawowe uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. określa konsekwencje nieprzestrzegania przez pracownika i pracodawcę obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. określa prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy, wynikające z przepisów prawa
    5. wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który zachorował na chorobę zawodową, wynikające z przepisów prawa
    6. określa zakres odpowiedzialności pracodawcy z tytułu naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
    7. określa zakres odpowiedzialności pracownika z tytułu naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy związane z wykonywaniem zadań zawodowych (np. substancje chemiczne: farby, gazy i dymy spawalnicze, produkty ropopochodne)
    2. wskazuje zagrożenia związane z zasadami bezpiecznego poruszania się po terenie kolejowym
    3. wskazuje zagrożenia występujące podczas pracy przy mechanicznej i termicznej obróbce metalu (np. hałas, ostre krawędzie, pyły, warunki atmosferyczne, gorące powierzchnie, promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe)
    4. określa skutki zagrożeń podczas montażu maszyn i urządzeń (np. porażenie prądem elektrycznym, praca na wysokości i w kanałach rewizyjnych)
    5. przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa zasady organizacji stanowisk pracy związanych z użytkowaniem maszyn i urządzeń kolejowych zgodnie z wymaganiami ergonomii oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, ochrony przeciwporażeniowej i ochrony środowiska
    2. przygotowuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej i ochrony środowiska
    3. stosuje zabezpieczenia przed porażeniem prądem elektrycznym podczas wykonywania montażu maszyn i urządzeń w pojazdach kolejowych
    4. stosuje środki zapobiegające powstawaniu pożaru
    5. określa środki bezpieczeństwa stosowane podczas pracy na wysokościach i w kanałach rewizyjnych
    6. utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas obsługi maszyn i urządzeń kolejowych
    2. dobiera środki ochrony indywidualnej i zbiorowej do wykonania zadania zawodowego
    3. korzysta ze środków ochrony indywidualnej oraz środków ochrony zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i przeciwporażeniowej
    3. stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony środowiska
    4. wymienia działania podejmowane w przypadku pożaru
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# TKO.09.2. Podstawy kolejnictwa

  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje rozwój technologiczny taboru kolejowego oraz infrastruktury kolejowej
    2. określa zadania i kompetencje organu bezpieczeństwa i regulacji transportu kolejowego – Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego
    3. rozróżnia zadania podmiotów rynku kolejowego, w szczególności autoryzowanych zarządców infrastruktury kolejowej, certyfikowanych przewoźników kolejowych, podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie pojazdów kolejowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozróżnia typy i rodzaje nawierzchni kolejowej
    2. rozróżnia rozjazdy kolejowe i skrzyżowania torów
    3. wymienia rodzaje budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu pociągów obsługi pasażerów i ładunków
    4. rozróżnia kategorie przejazdów kolejowo-drogowych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia podział linii kolejowych ze względu na szerokość toru i klasy techniczne
    2. określa tory na szlakach z podziałem na tory i jazdą pociągu po torze zasadniczym, przeciwnym do zasadniczego oraz w kierunku parzystym i nieparzystym
    3. określa liczby torów głównych i głównych dodatkowych na stacjach
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia znaczenie sygnałów wskazywanych przez semafory, tarcze kształtowe i świetlne
    2. nadaje i odczytuje sygnały nadawane przez pracowników samodzielnie lub za pomocą przyrządów sygnałowych
    3. nadaje i odczytuje sygnały alarmowe
    4. rozróżnia oznaczenia sygnałowe stosowane na taborze kolejowym
    5. rozróżnia sygnały nadawane podczas pracy manewrowej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia typy radiotelefonów stacjonarnych, przewoźnych i przenośnych
    2. omawia przeznaczenie urządzeń rozgłoszeniowych i sygnalizacyjno-informacyjnych
    3. określa zastosowanie urządzeń telewizji przemysłowej i informacje przekazywane przez te urządzenia
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. podaje definicję i cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# TKO.09.3. Utrzymanie i naprawa pojazdów kolejowych

  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. rozróżnia rodzaje pojazdów trakcyjnych
    2. rozróżnia rodzaje pojazdów kolejowych bez napędu
    3. rozróżnia pojazdy specjalne (np. maszyny drogowe, maszyny do utrzymania sieci trakcyjnej)
    4. określa przeznaczenie eksploatacyjne pojazdów kolejowych
    5. rozpoznaje pojazdy kolejowe na podstawie oznakowania
    6. weryfikuje parametry techniczno-eksploatacyjne pojazdów kolejowych
    7. weryfikuje napisy i znaki na pojazdach kolejowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje elementy stosowane w układach elektrycznych i elektronicznych (rezystor, kondensator, elementy indukcyjne, półprzewodnikowe, układy mostkowe, transformator)
    2. wyjaśnia strukturę układu sterowania i układu regulacji automatycznej
    3. identyfikuje strukturę i sposób działania układów regulacji położenia, prędkości, ciśnienia, temperatury, poziomu
    4. opisuje budowę i sposób działania podstawowych elementów układów przekaźnikowo-stycznikowych, pneumatycznych i hydraulicznych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje maszyny elektryczne stosowane w pojazdach kolejowych
    2. klasyfikuje aparaty i urządzenia elektryczne i elektroniczne stosowane w pojazdach kolejowych
    3. wyjaśnia budowę i sposób działania podstawowych elementów układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów kolejowych
    4. opisuje budowę i działanie obwodu głównego lokomotywy
    5. opisuje budowę i działanie obwodów pomocniczych pojazdów kolejowych (sterowanie, oświetlenie)
    6. sprawdza działanie układów elektrycznych i elektronicznych
  • Kryteria weryfikacji (12)
    1. rozróżnia pojęcia z zakresu materiałoznawstwa i metaloznawstwa (budowa krystaliczna ciała stałego, budowa stopów, stany skupienia materii, układy równowagi fazowej)
    2. klasyfikuje materiały konstrukcyjne
    3. opisuje pojęcia z zakresu technologii metali
    4. opisuje procesy otrzymywania stali
    5. klasyfikuje i rozróżnia stopy żelaza z węglem
    6. określa gatunek stopu żelaza z węglem na podstawie podanego oznaczenia
    7. klasyfikuje i rozróżnia stopy metali nieżelaznych
    8. określa właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych
    9. wymienia metody badań i właściwości materiałów (np. próba rozciągania, pomiar twardości, wyznaczanie pracy łamania)
    10. określa właściwości metali i ich stopów pod kątem ich zastosowania w budowie pojazdów kolejowych
    11. określa właściwości i zastosowanie materiałów eksploatacyjnych (olejów, smarów, cieczy smarująco-chłodzących, paliw, uszczelnień technicznych)
    12. opisuje zasady doboru materiałów, z uwzględnieniem właściwości mechanicznych, fizycznych oraz technologicznych i rodzaju produkcji
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. klasyfikuje sposoby zabezpieczeń antykorozyjnych
    2. opisuje przygotowanie powierzchni pod zabezpieczenia antykorozyjne, w tym według normy PN-ISO 8501-1
    3. opisuje zasady doboru sposobu zabezpieczenia przed korozją części maszyn i elementów oraz zespołów pojazdów kolejowych
    4. opisuje rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia (powłoki malarskie: epoksydowe i poliuretanowe, systemy jedno- lub wielowarstwowe, wodorozcieńczalne lub rozpuszczalnikowe)
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie obróbki mechanicznej
    2. wyjaśnia pojęcia związane z obróbką skrawaniem (geometria ostrza skrawającego, powstawanie wióra, parametry skrawania)
    3. rozróżnia rodzaje obróbki mechanicznej
    4. wymienia i opisuje maszyny i narzędzia w zakresie obróbki ręcznej, toczenia, strugania i dłutowania, wiercenia, pogłębiania i rozwiercania, frezowania, przeciągania szlifowania, obróbki gwintów i uzębień
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zastosowanie obróbki plastycznej
    2. rozróżnia rodzaje obróbki plastycznej (kucie, walcowanie, tłoczenie, ciągnienie drutów, prętów i rur)
    3. identyfikuje wady materiałowe powstające po procesach obróbki plastycznej (krzyż kucia, zakucie)
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie obróbki cieplnej i cieplno- -chemicznej
    2. opisuje przemiany zachodzące w stali podczas nagrzewania, wygrzewania i chłodzenia
    3. rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej (wyżarzanie, hartowanie, odpuszczanie, przesycanie i starzenie)
    4. rozróżnia rodzaje obróbki cieplno-chemicznej (nawęglanie, azotowanie)
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zastosowanie odlewnictwa w wykonaniu elementów pojazdów kolejowych
    2. opisuje mechanizm topienia i zalewania odlewów oraz urządzenia do topienia
    3. identyfikuje wady odlewów (porowatość, pustki, zapiaszczenie)
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozróżnia połączenia rozłączne i nierozłączne (śrubowe, kształtowe, wtłaczane, spawanie, zgrzewanie, lutowanie, klejenie, nitowanie, połączenia termiczne) oraz ich zastosowanie w poszczególnych zespołach, podzespołach i elementach pojazdów kolejowych
    2. identyfikuje połączenia na rysunkach
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia i opisuje przyrządy pomiarowe
    2. korzysta z suwmiarki z odczytem elektronicznym i noniuszowym, średnicówek, sprawdzianów, przymiarów, mikrometru z odczytem elektronicznym i noniuszowym
    3. określa błędy pomiarowe
    4. weryfikuje stan przyrządów pomiarowych
    5. stosuje zasady zapisu wymiarów tolerowanych, pasowania, tolerancji kształtu i położenia powierzchni na rysunkach technicznych maszynowych
    6. mierzy luzy i wciski
    7. dobiera wartości odchyłek dla zadanych pasowań na podstawie norm
  • Kryteria weryfikacji (10)
    1. klasyfikuje maszyny i urządzenia do naprawy pojazdów kolejowych
    2. opisuje elementy funkcjonalne maszyn i urządzeń do naprawy pojazdów kolejowych
    3. rozpoznaje części i mechanizmy maszyn i urządzeń do naprawy pojazdów kolejowych (wały, osie, sprzęgła, hamulce)
    4. klasyfikuje przekładnie (zębate, cierne, cięgnowe)
    5. opisuje budowę i rodzaje łożysk tocznych i ślizgowych
    6. dobiera łożysko toczne z katalogu łożysk na podstawie oznaczeń
    7. opisuje połączenia spajane: spawane, zgrzewane, lutowane, klejone, wciskowe, kształtowe, połączenia gwintowe
    8. wyjaśnia pojęcie sztywności pracy sprężyny oraz opisuje parametry sprężyn
    9. wyjaśnia pojęcia statyki (siła, układ sił, wypadkowa układu sił, jednostki siły, środkowy układ sił, płaski układ sił, przestrzenny układ sił, warunki równowagi płaskiego i przestrzennego układu sił)
    10. opisuje pojęcia dotyczące wytrzymałości materiałów (siły wewnętrzne, naprężenia, odkształcenia, Prawo Hooke’a, warunki wytrzymałościowe, naprężenia dopuszczalne, moment siły)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia układy i urządzenia pneumatyczne stosowane w pojazdach kolejowych
    2. opisuje elementy układów hamowania w pojazdach kolejowych
    3. rozróżnia elementy układu zasilania sprężonym powietrzem (sprężarek powietrznych)
    4. rozróżnia elementy układów hamulca zespolonego i dodatkowego
    5. opisuje budowę i zasadę działania zaworów rozrządczych
    6. opisuje pneumatyczne układy pomocnicze
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia uszkodzony sprzęg hamulcowy
    2. wymienia uszkodzone zawory odcinające, rozrządcze, zawór główny i dodatkowy w pojazdach trakcyjnych
    3. sprawdza szczelność układu hamulcowego
    4. montuje i demontuje zbiorniki powietrza
    5. demontuje cylinder hamulcowy i nastawiacz klocków hamulcowych
    6. weryfikuje cylinder hamulcowy i nastawiacz klocków hamulcowych.
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia uszkodzone i zużyte elementy wózka pojazdów kolejowych (np. elementy zawieszenia, wstawki hamulcowe, elementy układu hamulcowego)
    2. ocenia stan techniczny łożysk osiowych
    3. dokonuje wymiany uszkodzonych łożysk osiowych
    4. ocenia stan techniczny elementów odsprężynowania w pojazdach kolejowych (wahaczy, resorów, sprężyn, elementów metalowo-gumowych)
    5. wymienia uszkodzone elementy odsprężynowania w pojazdach kolejowych (wahacze, resory, sprężyny, elementy metalowo-gumowe)
    6. wymienia uszkodzone elementy połączenia wózka z nadwoziem (nastawiacze powrotne)
    7. reguluje urządzenia hamulcowe pojazdów kolejowych i sprawdza ich działanie
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. ocenia stan techniczny urządzeń cięgłowych
    2. naprawia urządzenia cięgłowe
    3. wymienia sprzęg śrubowy lub jego elementy
    4. ocenia stan techniczny zderzaka
    5. wymienia zderzak pojazdu kolejowego lub jego elementy
    6. ocenia stan techniczny haka cięgłowego
    7. wymienia hak cięgłowy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje rodzaje dokumentacji pojazdów kolejowych
    2. wykonuje czynności wynikające z dokumentacji DTR i dokumentacji DSU pojazdu kolejowego
    3. dokonuje zapisu wykonanych czynności przeglądowo- -naprawczych w dokumentacji warsztatowej i dokumentacji pojazdu kolejowego
    4. dokonuje pomiarów wymaganych w dokumentacji DSU
    5. dokonuje zapisów zmierzonych parametrów wymaganych przez dokumentację DSU w kartach pomiarowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie suwnicy w warsztacie naprawczym
    2. określa możliwości transportowe wózka jezdnego
    3. obsługuje podnośniki do naprawy pojazdów kolejowych
    4. określa zastosowanie przeciągarki pojazdów kolejowych

# TKO.09.4. Naprawa wagonów kolejowych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia uszkodzone poszycie podłogi i ścian
    2. naprawia drzwi wagonów (węglarek lub krytych)
    3. wymienia uszkodzone poszycie dachu wagonu
    4. naprawia kłonice w wagonach (platformy)
    5. naprawia ściany przesuwne w wagonie
    6. naprawia urządzenia wyładowcze i dozujące
  • Kryteria weryfikacji (12)
    1. sprawdza stan techniczny ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji
    2. wymienia uszkodzone grzejniki elektryczne
    3. wymienia termostaty, bezpieczniki i styczniki
    4. sprawdza stan sygnalizacji ogrzewania
    5. naprawia elementy przetwornic statycznych ogrzewania składu pociągu
    6. sprawdza stan techniczny sprzęgów ogrzewania (gniazda, mufy)
    7. sprawdza stan oświetlenia
    8. wymienia zużyte elementy oświetlenia
    9. sprawdza stan ogniw baterii akumulatorów
    10. naprawia systemy informacji pasażerskiej
    11. sprawdza nagłośnienie wagonu
    12. sprawdza stan przeciwpożarowej instalacji alarmowej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. sprawdza i naprawia drzwi odskokowo-przesuwne
    2. naprawia drzwi czołowe
    3. sprawdza centralne sterowanie drzwi bocznych
    4. naprawia zabezpieczenia blokady drzwi
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. sprawdza i naprawia instalację wodną wagonu
    2. sprawdza i naprawia układ zamknięty obiegu WC
    3. sprawdza i wymienia elementy przedziałów ustępowych
    4. wymienia uszkodzone elementy wyposażenia przedziałów
    5. sprawdza stan techniczny mechanizmu otwierania okien i drzwi wewnętrznych wagonów
    6. naprawia mechanizm otwierania okien i drzwi wewnętrznych
    7. sprawdza system działania ręcznego hamulca bezpieczeństwa

# TKO.09.5. Naprawa pojazdów trakcyjnych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje urządzenia kontrolujące czujność maszynisty oraz związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w tym urządzenia Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Pociągów
    2. objaśnia istotę działania urządzeń kontrolujących czujność maszynisty i prace pojazdu trakcyjnego
    3. opisuje działanie prędkościomierzy
    4. określa procedury postępowania w razie uszkodzenia urządzeń bezpieczeństwa zainstalowanych na pojeździe i w torze
    5. wymienia rodzaje urządzeń łączności kolejowej
    6. opisuje urządzenia łączności stosowane na kolei
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozpoznaje elementy nadwozia pojazdów trakcyjnych (kabiny maszynisty, przedziały maszynowe, urządzenia na dachu lokomotywy)
    2. opisuje budowę urządzeń cięgłowo-zderznych pojazdów trakcyjnych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa techniki i metody wykonywania pomiarów zespołów, podzespołów i elementów pojazdu trakcyjnego
    2. rozpoznaje elementy wyposażenia elektrycznego pojazdu trakcyjnego
    3. rozpoznaje i dobiera przyrządy pomiarowe stosowane do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych w pojazdach trakcyjnych
    4. wykorzystuje zapisy systemów rejestracyjnych i informatycznych do wskazywania konieczności przeprowadzenia określonych pomiarów pojazdów trakcyjnych
    5. analizuje wyniki wykonanych pomiarów dopuszczalnych zużycia części i elementów zestawów kołowych, klocków, tarcz hamulcowych i odbieraków prądu stosowanych w pojazdach trakcyjnych
    6. ocenia wyniki i stan techniczny pojazdów trakcyjnych na podstawie przeprowadzonych oględzin i pomiarów
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. identyfikuje regulacje wewnętrzne dotyczące dokumentacji eksploatacyjnej pojazdu trakcyjnego
    2. rozróżnia dokumenty eksploatacyjne pojazdu trakcyjnego
    3. posługuje się dokumentacją systemu utrzymania pojazdów trakcyjnych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. sprawdza obudowę i zamocowanie maszyn elektrycznych
    2. określa sposób demontażu i montażu silników trakcyjnych, przetwornic i prądnic głównych
    3. naprawia elementy mechaniczne i podzespoły elektryczne pojazdów trakcyjnych (np. silniki pomocnicze wycieraczki, silnik sprężarki pantografu, silniki wentylatorów)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia uszkodzone pantografy
    2. wymienia urządzenia ochrony odgromowej i przepięciowej
    3. wymienia zespoły oporów rozruchowych
    4. wymienia panele aparatury elektronicznej (przekształtniki, falowniki, prostowniki, transformator)
    5. naprawia elementy osprzętu elektrycznego (styczniki, przekaźniki, nastawniki, nawrotniki)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa sposób demontażu i montażu silnika spalinowego w pojazdach trakcyjnych
    2. sprawdza szczelność układu paliwowego, olejowego, wodnego, chłodzenia
    3. wymienia elementy silnika spalinowego
    4. wymienia elementy układu chłodzenia
    5. naprawia podzespoły i elementy wyposażenia mechanicznego pojazdu trakcyjnego (wały napędowe, przekładnie, wymienniki ciepła, agregaty chłodnicze, dmuchawy, sprężarki powietrza, filtry)

# TKO.09.6. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem
      5. zadań zawodowych, świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu bądź fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposoby postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. pyta o upodobania i intencje innych osób
    6. proponuje, zachęca
    7. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    8. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, np. prezentację
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno- -komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# TKO.09.7. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania w środowisku pracy
    2. przyjmuje odpowiedzialność za powierzone informacje zawodowe
    3. respektuje zasady dotyczące przestrzegania tajemnicy związanej z wykonywanym zawodem i miejscem pracy
    4. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne
    5. wskazuje przykłady zachowań etycznych w zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy
    2. określa czas realizacji zadań
    3. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    4. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    5. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
    6. dokonuje samooceny wykonanej pracy
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym skutki prawne
    2. wykazuje świadomość odpowiedzialności za wykonaną pracę
    3. ocenia podejmowane działania
    4. przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym posługiwania się niebezpiecznymi substancjami i niewłaściwą eksploatacją maszyn i urządzeń na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje życia społecznego i gospodarczego
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych w nieprzewidywalnych warunkach
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. wybiera techniki radzenia sobie ze stresem odpowiednio do sytuacji
    3. wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    4. przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    5. rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
    6. określa skutki stresu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych w wykonywaniu zawodu
    2. analizuje własne kompetencje
    3. wyznacza własne cele rozwoju zawodowego
    4. planuje drogę rozwoju zawodowego
    5. wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne
    2. stosuje aktywne metody słuchania
    3. prowadzi dyskusję
    4. udziela informacji zwrotnej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób przeciwdziałania problemom w zespole realizującym zadania
    2. opisuje techniki rozwiązywania problemów
    3. wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki rozwiązywania problemu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za wspólnie realizowane zadania
    2. przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności w zespole
    3. angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu
    4. modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu

Technik pojazdów kolejowych

Dz.U. 2020 poz. 635 (dodanie podstawy)

# TKO.09.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska i ergonomii
    2. wymienia przepisy prawa wewnątrzzakładowego związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią
    3. opisuje pojęcia związane z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi
    4. rozróżnia wymagania dotyczące bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń zasilających i trakcji elektrycznej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    2. rozpoznaje zadania instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    3. wskazuje podstawowe uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. wymienia obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    3. określa konsekwencje nieprzestrzegania przez pracownika i pracodawcę obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
    4. określa prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy, wynikające z przepisów prawa
    5. wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który zachorował na chorobę zawodową, wynikające z przepisów prawa
    6. określa zakres odpowiedzialności pracodawcy z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy
    7. określa zakres odpowiedzialności pracownika z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy związane z wykonywaniem zadań zawodowych (np. substancje chemiczne: farby, gazy i dymy spawalnicze, produkty ropopochodne)
    2. wskazuje zagrożenia związane z zasadami bezpiecznego poruszania się po terenie kolejowym
    3. wskazuje zagrożenia występujące podczas pracy przy mechanicznej i termicznej obróbce metalu (np. hałas, ostre krawędzie, pyły, warunki atmosferyczne, gorące powierzchnie, promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe)
    4. określa skutki zagrożeń podczas montażu maszyn i urządzeń (np. porażenia prądem elektrycznym, pracy na wysokości i w kanałach rewizyjnych)
    5. przeciwdziała zagrożeniom istniejącym na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa zasady organizacji stanowisk pracy związanych z użytkowaniem maszyn i urządzeń kolejowych zgodnie z wymaganiami ergonomii oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej i ochrony środowiska
    2. przygotowuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej i ochrony środowiska
    3. stosuje zabezpieczenia przed porażeniem prądem elektrycznym podczas wykonywania montażu maszyn i urządzeń w pojazdach kolejowych
    4. stosuje środki zapobiegające powstawaniu pożaru
    5. określa środki bezpieczeństwa stosowane podczas pracy na wysokościach i w kanałach rewizyjnych
    6. utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas obsługi maszyn i urządzeń kolejowych
    2. dobiera środki ochrony indywidualnej i zbiorowej do wykonania zadania zawodowego
    3. korzysta ze środków ochrony indywidualnej oraz środków ochrony zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy
    2. stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i przeciwporażeniowej
    3. stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony środowiska
    4. wymienia działania podejmowane w przypadku pożaru
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji

# TKO.09.2. Podstawy kolejnictwa

  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje rozwój technologiczny taboru kolejowego oraz infrastruktury kolejowej
    2. określa zadania i kompetencje organu bezpieczeństwa i regulacji transportu kolejowego – Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego
    3. rozróżnia zadania podmiotów rynku kolejowego, w szczególności autoryzowanych zarządców infrastruktury kolejowej, certyfikowanych przewoźników kolejowych, podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie pojazdów kolejowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. rozróżnia typy i rodzaje nawierzchni kolejowej
    2. rozróżnia rozjazdy kolejowe i skrzyżowania torów
    3. wymienia rodzaje budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu pociągów obsługi pasażerów i ładunków
    4. rozróżnia kategorie przejazdów kolejowo- -drogowych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia podział linii kolejowych ze względu na szerokość toru i klasy techniczne
    2. określa tory na szlakach z podziałem na tory i jazdą pociągu po torze zasadniczym, przeciwnym do zasadniczego oraz w kierunku parzystym i nieparzystym
    3. określa liczby torów głównych i głównych dodatkowych na stacjach
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. rozróżnia znaczenie sygnałów wskazywanych przez semafory, tarcze kształtowe i świetlne
    2. nadaje i odczytuje sygnały nadawane przez pracowników samodzielnie lub za pomocą przyrządów sygnałowych
    3. nadaje i odczytuje sygnały alarmowe
    4. rozróżnia oznaczenia sygnałowe stosowane na taborze kolejowym
    5. rozróżnia sygnały nadawane podczas pracy manewrowej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. rozróżnia typy radiotelefonów stacjonarnych, przewoźnych i przenośnych
    2. omawia przeznaczenie urządzeń rozgłoszeniowych i sygnalizacyjno-informacyjnych
    3. określa zastosowanie urządzeń telewizji przemysłowej i informacje przekazywane przez te urządzenia
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. podaje definicję i cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# TKO.09.3. Utrzymanie i naprawa pojazdów kolejowych

  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. rozróżnia rodzaje pojazdów trakcyjnych
    2. rozróżnia rodzaje pojazdów kolejowych bez napędu
    3. rozróżnia pojazdy specjalne (np. maszyny drogowe, maszyny do utrzymania sieci trakcyjnej)
    4. określa przeznaczenie eksploatacyjne pojazdów kolejowych
    5. rozpoznaje pojazdy kolejowe na podstawie oznakowania
    6. weryfikuje parametry techniczno-eksploatacyjne pojazdów kolejowych
    7. weryfikuje napisy i znaki na pojazdach kolejowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. opisuje elementy stosowane w układach elektrycznych i elektronicznych (rezystor, kondensator, elementy indukcyjne, półprzewodnikowe, układy mostkowe, transformator)
    2. wyjaśnia strukturę układu sterowania i układu regulacji automatycznej
    3. identyfikuje strukturę i sposób działania układów regulacji położenia, prędkości, ciśnienia, temperatury, poziomu
    4. opisuje budowę i sposób działania podstawowych elementów układów przekaźnikowo-stycznikowych, pneumatycznych i hydraulicznych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje maszyny elektryczne stosowane w pojazdach kolejowych
    2. klasyfikuje aparaty i urządzenia elektryczne i elektroniczne stosowane w pojazdach kolejowych
    3. wyjaśnia budowę i sposób działania podstawowych elementów układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów kolejowych
    4. opisuje budowę i działanie obwodu głównego lokomotywy
    5. opisuje budowę i działanie obwodów pomocniczych pojazdów kolejowych (sterowanie, oświetlenie)
    6. sprawdza działanie układów elektrycznych i elektronicznych
  • Kryteria weryfikacji (12)
    1. rozróżnia pojęcia z zakresu materiałoznawstwa i metaloznawstwa (budowa krystaliczna ciała stałego, budowa stopów, stany skupienia materii, układy równowagi fazowej)
    2. klasyfikuje materiały konstrukcyjne
    3. opisuje pojęcia z zakresu technologii metali
    4. opisuje procesy otrzymywania stali
    5. klasyfikuje i rozróżnia stopy żelaza z węglem
    6. określa gatunek stopu żelaza z węglem na podstawie podanego oznaczenia
    7. klasyfikuje i rozróżnia stopy metali nieżelaznych
    8. określa właściwości i zastosowanie materiałów niemetalowych
    9. wymienia metody badań i właściwości materiałów (np. próba rozciągania, pomiar twardości, wyznaczanie pracy łamania)
    10. określa właściwości metali i ich stopów pod kątem ich zastosowania w budowie pojazdów kolejowych
    11. określa właściwości i zastosowanie materiałów eksploatacyjnych (olejów, smarów, cieczy smarująco-chłodzących, paliw, uszczelnień technicznych)
    12. opisuje zasady doboru materiałów z uwzględnieniem właściwości mechanicznych, fizycznych oraz technologicznych i rodzaju produkcji
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. klasyfikuje sposoby zabezpieczeń antykorozyjnych
    2. opisuje przygotowanie powierzchni pod zabezpieczenia antykorozyjne, w tym według normy PN-ISO 8501-1
    3. opisuje zasady doboru sposobu zabezpieczenia przed korozją części maszyn i elementów oraz zespołów pojazdów kolejowych
    4. opisuje rodzaje powłok ochronnych i techniki ich nanoszenia (powłoki malarskie: epoksydowe i poliuretanowe, systemy jedno lub wielowarstwowe, wodorozcieńczalne lub rozpuszczalnikowe)
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie obróbki mechanicznej
    2. wyjaśnia pojęcia związane z obróbką skrawaniem (geometria ostrza skrawającego, powstawanie wióra, parametry skrawania)
    3. rozróżnia rodzaje obróbki mechanicznej
    4. wymienia i opisuje maszyny i narzędzia w zakresie obróbki ręcznej, toczenia, strugania i dłutowania, wiercenia, pogłębiania i rozwiercania, frezowania, przeciągania szlifowania, obróbki gwintów i uzębień
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zastosowanie obróbki plastycznej
    2. rozróżnia rodzaje obróbki plastycznej (kucie walcowanie, tłoczenie, ciągnienie drutów prętów i rur)
    3. identyfikuje wady materiałowe powstające po procesach obróbki plastycznej (krzyż kucia, zakucie)
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie obróbki cieplnej i cieplno- -chemicznej
    2. opisuje przemiany zachodzące w stali podczas nagrzewania, wygrzewania i chłodzenia
    3. rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej (wyżarzanie, hartowanie, odpuszczanie, przesycanie i starzenie)
    4. rozróżnia rodzaje obróbki cieplno-chemicznej (nawęglanie, azotowanie)
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. określa zastosowanie odlewnictwa w wykonaniu elementów pojazdów kolejowych
    2. opisuje mechanizm topienia i zalewania odlewów oraz urządzenia do topienia
    3. identyfikuje wady odlewów (porowatość, pustki, zapiaszczenie)
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozróżnia połączenia rozłączne i nierozłączne (śrubowe, kształtowe, wtłaczane, spawanie, zgrzewanie, lutowanie, klejenie, nitowanie, połączenia termiczne) oraz ich zastosowanie w poszczególnych zespołach, podzespołach i elementach pojazdów kolejowych
    2. identyfikuje połączenia na rysunkach
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia i opisuje przyrządy pomiarowe
    2. korzysta z suwmiarki z odczytem elektronicznym i noniuszowym, średnicówek, sprawdzianów, przymiarów, mikrometru z odczytem elektronicznym i noniuszowym
    3. określa błędy pomiarowe
    4. weryfikuje stan przyrządów pomiarowych
    5. stosuje zasady zapisu wymiarów tolerowanych, pasowania, tolerancji kształtu i położenia powierzchni na rysunkach technicznych maszynowych
    6. mierzy luzy i wciski
    7. dobiera wartości odchyłek dla zadanych pasowań na podstawie norm
  • Kryteria weryfikacji (10)
    1. klasyfikuje maszyny i urządzenia do naprawy pojazdów kolejowych
    2. opisuje elementy funkcjonalne maszyn i urządzeń do naprawy pojazdów kolejowych
    3. rozpoznaje części i mechanizmy maszyn i urządzeń do naprawy pojazdów kolejowych (wały, osie, sprzęgła, hamulce)
    4. klasyfikuje przekładnie (zębate, cierne, cięgnowe)
    5. opisuje budowę i rodzaje łożysk tocznych i ślizgowych
    6. dobiera łożysko toczne z katalogu łożysk na podstawie oznaczeń
    7. opisuje połączenia spajane: spawane, zgrzewane, lutowane, klejone, wciskowe, kształtowe, połączenia gwintowe
    8. wyjaśnia pojęcie sztywności pracy sprężyny oraz opisuje parametry sprężyn
    9. wyjaśnia pojęcia statyki (siła, układ sił, wypadkowa układu sił, jednostki siły, środkowy układ sił, płaski układ sił, przestrzenny układ sił, warunki równowagi płaskiego i przestrzennego układu sił)
    10. opisuje pojęcia dotyczące wytrzymałości materiałów (siły wewnętrzne, naprężenia, odkształcenia, Prawo Hooke’a, warunki wytrzymałościowe, naprężenia dopuszczalne, moment siły)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia układy i urządzenia pneumatyczne stosowane w pojazdach kolejowych
    2. opisuje elementy układów hamowania w pojazdach kolejowych
    3. rozróżnia elementy układu zasilania sprężonym powietrzem (sprężarek powietrznych)
    4. rozróżnia elementy układów hamulca zespolonego i dodatkowego
    5. opisuje budowę i zasadę działania zaworów rozrządczych
    6. opisuje pneumatyczne układy pomocnicze
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia uszkodzony sprzęg hamulcowy
    2. wymienia uszkodzone zawory odcinające, rozrządcze, zawór główny i dodatkowy w pojazdach trakcyjnych
    3. sprawdza szczelność układu hamulcowego
    4. montuje i demontuje zbiorniki powietrza
    5. demontuje cylinder hamulcowy i nastawiacz klocków hamulcowych
    6. weryfikuje cylinder hamulcowy i nastawiacz klocków hamulcowych
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wymienia uszkodzone i zużyte elementy wózka pojazdów kolejowych (np. elementy zawieszenia, wstawki hamulcowe, elementy układu hamulcowego)
    2. ocenia stan techniczny łożysk osiowych
    3. dokonuje wymiany uszkodzonych łożysk osiowych
    4. ocenia stan techniczny elementów odsprężynowania w pojazdach kolejowych (wahaczy, resorów, sprężyn, elementów metalowo-gumowych)
    5. wymienia uszkodzone elementy odsprężynowania w pojazdach kolejowych (wahacze, resory, sprężyny, elementy metalowo-gumowe)
    6. wymienia uszkodzone elementy połączenia wózka z nadwoziem (nastawiacze powrotne)
    7. reguluje urządzenia hamulcowe pojazdów kolejowych i sprawdza ich działanie
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. ocenia stan techniczny urządzeń cięgłowych
    2. naprawia urządzenia cięgłowe
    3. wymienia sprzęg śrubowy lub jego elementy
    4. ocenia stan techniczny zderzaka
    5. wymienia zderzak pojazdu kolejowego lub jego elementy
    6. ocenia stan techniczny haka cięgłowego
    7. wymienia hak cięgłowy
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. klasyfikuje rodzaje dokumentacji pojazdów kolejowych
    2. wykonuje czynności wynikające z dokumentacji DTR i dokumentacji DSU pojazdu kolejowego
    3. dokonuje zapisu wykonanych czynności przeglądowo-naprawczych w dokumentacji warsztatowej i dokumentacji pojazdu kolejowego
    4. dokonuje pomiarów wymaganych w dokumentacji DSU
    5. dokonuje zapisów zmierzonych parametrów wymaganych przez dokumentację DSU w kartach pomiarowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa zastosowanie suwnicy w warsztacie naprawczym
    2. określa możliwości transportowe wózka jezdnego
    3. obsługuje podnośniki do naprawy pojazdów kolejowych
    4. określa zastosowanie przeciągarki pojazdów kolejowych

# TKO.09.4. Naprawa wagonów kolejowych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wymienia uszkodzone poszycie podłogi i ścian
    2. naprawia drzwi wagonów (węglarek lub krytych)
    3. wymienia uszkodzone poszycie dachu wagonu
    4. naprawia kłonice w wagonach (platformy)
    5. naprawia ściany przesuwne w wagonie
    6. naprawia urządzenia wyładowcze i dozujące
  • Kryteria weryfikacji (12)
    1. sprawdza stan techniczny ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji
    2. wymienia uszkodzone grzejniki elektryczne
    3. wymienia termostaty, bezpieczniki i styczniki
    4. sprawdza stan sygnalizacji ogrzewania
    5. naprawia elementy przetwornic statycznych ogrzewania składu pociągu
    6. sprawdza stan techniczny sprzęgów ogrzewania (gniazda, mufy)
    7. sprawdza stan oświetlenia
    8. wymienia zużyte elementy oświetlenia
    9. sprawdza stan ogniw baterii akumulatorów
    10. naprawia systemy informacji pasażerskiej
    11. sprawdza nagłośnienie wagonu
    12. sprawdza stan przeciwpożarowej instalacji alarmowej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. sprawdza i naprawia drzwi odskokowo-przesuwne
    2. naprawia drzwi czołowe
    3. sprawdza centralne sterowanie drzwi bocznych
    4. naprawia zabezpieczenia blokady drzwi
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. sprawdza i naprawia instalację wodną wagonu
    2. sprawdza i naprawia układ zamknięty obiegu WC
    3. sprawdza i wymienia elementy przedziałów ustępowych
    4. wymienia uszkodzone elementy wyposażenia przedziałów
    5. sprawdza stan techniczny mechanizmu otwierania okien i drzwi wewnętrznych wagonów
    6. naprawia mechanizm otwierania okien i drzwi wewnętrznych
    7. sprawdza system działania ręcznego hamulca bezpieczeństwa

# TKO.09.5. Naprawa pojazdów trakcyjnych

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. klasyfikuje urządzenia kontrolujące czujność maszynisty oraz związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w tym urządzenia Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Pociągów
    2. objaśnia istotę działania urządzeń kontrolujących czujność maszynisty i prace pojazdu trakcyjnego
    3. opisuje działanie prędkościomierzy
    4. określa procedury postępowania w razie uszkodzenia urządzeń bezpieczeństwa zainstalowanych na pojeździe i w torze
    5. wymienia rodzaje urządzeń łączności kolejowej
    6. opisuje urządzenia łączności stosowane na kolei
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. rozpoznaje elementy nadwozia pojazdów trakcyjnych (kabiny maszynisty, przedziały maszynowe, urządzenia na dachu lokomotywy)
    2. opisuje budowę urządzeń cięgłowo-zderznych pojazdów trakcyjnych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. określa techniki i metody wykonywania pomiarów zespołów, podzespołów i elementów pojazdu trakcyjnego
    2. rozpoznaje elementy wyposażenia elektrycznego pojazdu trakcyjnego
    3. rozpoznaje i dobiera przyrządy pomiarowe stosowane do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych w pojazdach trakcyjnych
    4. wykorzystuje zapisy systemów rejestracyjnych i informatycznych do wskazywania konieczności przeprowadzenia określonych pomiarów pojazdów trakcyjnych
    5. analizuje wyniki wykonanych pomiarów dopuszczalnych zużycia części i elementów zestawów kołowych, klocków, tarcz hamulcowych i odbieraków prądu stosowanych w pojazdach trakcyjnych
    6. ocenia wyniki i stan techniczny pojazdów trakcyjnych na podstawie przeprowadzonych oględzin i pomiarów
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. identyfikuje regulacje wewnętrzne dotyczące dokumentacji eksploatacyjnej pojazdu trakcyjnego
    2. rozróżnia dokumenty eksploatacyjne pojazdu trakcyjnego
    3. posługuje się dokumentacją systemu utrzymania pojazdów trakcyjnych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. sprawdza obudowę i zamocowanie maszyn elektrycznych
    2. określa sposób demontażu i montażu silników trakcyjnych, przetwornic i prądnic głównych
    3. naprawia elementy mechaniczne i podzespoły elektryczne pojazdów trakcyjnych (np. silniki pomocnicze, wycieraczki, silnik sprężarki pantografu, silniki wentylatorów)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia uszkodzone pantografy
    2. wymienia urządzenia ochrony odgromowej i przepięciowej
    3. wymienia zespoły oporów rozruchowych
    4. wymienia panele aparatury elektronicznej (przekształtniki, falowniki, prostowniki, transformator)
    5. naprawia elementy osprzętu elektrycznego (styczniki, przekaźniki, nastawniki, nawrotniki)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa sposób demontażu i montażu silnika spalinowego w pojazdach trakcyjnych
    2. sprawdza szczelność układu paliwowego, olejowego, wodnego, chłodzenia
    3. wymienia elementy silnika spalinowego
    4. wymienia elementy układu chłodzenia
    5. naprawia podzespoły i elementy wyposażenia mechanicznego pojazdu trakcyjnego (wały napędowe, przekładnie, wymienniki ciepła, agregaty chłodnicze, dmuchawy, sprężarki powietrza, filtry)

# TKO.09.6. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem
      5. zadań zawodowych, świadczonych usług, w tym obsługi klienta
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu bądź fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposoby postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. pyta o upodobania i intencje innych osób
    6. proponuje, zachęca
    7. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    8. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim lub tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, np. prezentację
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym, również za pomocą technologii informacyjno- -komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# TKO.09.7. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania w środowisku pracy
    2. przyjmuje odpowiedzialność za powierzone informacje zawodowe
    3. respektuje zasady dotyczące przestrzegania tajemnicy związanej z wykonywanym zawodem i miejscem pracy
    4. wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne
    5. wskazuje przykłady zachowań etycznych w zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy
    2. określa czas realizacji zadań
    3. realizuje działania w wyznaczonym czasie
    4. monitoruje realizację zaplanowanych działań
    5. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
    6. dokonuje samooceny wykonanej pracy
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym skutki prawne
    2. wykazuje świadomość odpowiedzialności za wykonana pracę
    3. ocenia podejmowane działania
    4. przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym posługiwania się niebezpiecznymi substancjami i niewłaściwą eksploatacją maszyn i urządzeń na stanowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje życia społecznego i gospodarczego
    2. wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia skutki jej wprowadzenia
    3. proponuje sposoby rozwiązywania problemów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych w nieprzewidywalnych warunkach
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania zadań zawodowych
    2. wybiera techniki radzenia sobie ze stresem odpowiednio do sytuacji
    3. wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    4. przedstawia różne formy zachowań asertywnych, jako sposobów radzenia sobie ze stresem
    5. rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
    6. określa skutki stresu
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych w wykonywaniu zawodu mechanika pojazdów kolejowych
    2. analizuje własne kompetencje
    3. wyznacza własne cele rozwoju zawodowego
    4. planuje drogę rozwoju zawodowego
    5. wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne
    2. stosuje aktywne metody słuchania
    3. prowadzi dyskusję
    4. udziela informacji zwrotnej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sposób przeciwdziałania problemom w zespole realizującym zadania
    2. opisuje techniki rozwiązywania problemów
    3. wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki rozwiązywania problemu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za wspólnie realizowane zadania
    2. przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności w zespole
    3. angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu
    4. modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając stanowisko wypracowane wspólnie z innymi członkami zespołu

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2019 poz. 991 (podstawy programowe kształcenia w zawodach: efekty kształcenia dla każdej kwalifikacji (10 nowelizacji, ostatnia Dz.U. 2026 poz. 1009)). Ta kwalifikacja zajmuje strony Dziennika Ustaw 132-143 (numeracja stron wydania, nie pliku PDF). Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu zawodowego?

Inne kwalifikacje z branży TKO

TKO.03 Organizacja robót związanych z budową i…TKO.05 Montaż i eksploatacja sieci zasilających…TKO.07 Organizacja i prowadzenie ruchu pociągówTKO.08 Planowanie i realizacja przewozów kolejowychTKO.10 Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych