Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa MED.03: Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej

To oficjalny opis kwalifikacji MED.03: czego masz się nauczyć (efekty kształcenia) i po czym egzaminator sprawdza, że to potrafisz (kryteria weryfikacji). Ułożyliśmy go w jednostki i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Kwalifikacja MED.03 ma 60 efektów kształcenia w 9 jednostkach. Do każdego efektu podane są kryteria weryfikacji, czyli to, po czym egzaminator poznaje, że potrafisz.

Sprawdź się na egzaminie: Egzamin zawodowy MED.03: klucze i materiały CKE.

Sprawdź zmiany w rozporządzeniu. Po 2019 roku podstawę zmieniały m.in.: Dz.U. 2021 poz. 1087. Część tych zmian mogła dotyczyć tej kwalifikacji, a my nie nakładamy ich automatycznie. Jeśli ważne jest dokładne brzmienie, porównaj z oficjalnym tekstem w Dzienniku Ustaw.

W oryginale tej kwalifikacji numeracja efektów lub kryteriów ma nieciągłości (1). Zachowaliśmy ją tak, jak jest w Dzienniku Ustaw.

Do czego przygotowuje ta kwalifikacja

Ogólne cele kształcenia. Egzamin sprawdza je przez konkretne efekty poniżej.

Pokaż cele
  1. Kwalifikacja przygotowuje do
    • rozpoznawania problemów funkcjonalnych oraz potrzeb biologicznych i psychospołecznych osoby chorej i niesamodzielnej w różnym stopniu zaawansowania choroby i w różnym wieku
    • świadczenia usług pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej w różnym stopniu zaawansowania choroby i w różnym wieku

Spis jednostek

Opiekun medyczny

Dz.U. 2019 poz. 991

Działy (Opiekun medyczny) i liczba wymagań
JednostkaEfektów
MED.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 8
MED.03.2. Podstawy opieki nad osobą chorą i niesamodzielną 13
MED.03.3. Rozpoznawanie problemów opiekuńczych w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną 6
MED.03.4. Planowanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej 3
MED.03.5. Organizowanie i wykonywanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i… 7
MED.03.6. Planowanie, organizowanie i wykonywanie czynności opiekuńczych osobie chorej i… 5
MED.03.7. Język obcy zawodowy 6
MED.03.8. Kompetencje personalne i społeczne 8
MED.03.9. Organizacja pracy małych zespołów 4

Efekty kształcenia i kryteria

Opiekun medyczny

Dz.U. 2019 poz. 991

# MED.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy

  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy podczas ręcznych prac transportowych
    2. określa kryteria warunkujące bezpieczeństwo pracy w zawodzie, takie jak: przestrzeń pielęgnacyjna bez barier, sprzęt wspomagający podnoszenie i przemieszczanie pacjentów
    3. rozpoznaje znaczenie piktogramów informujących o zagrożeniach w instytucjach ochrony zdrowia i pomocy społecznej
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia instytucje oraz służby działające w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
    2. wymienia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. omawia prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym przestrzegania obowiązujących standardów i procedur postępowania oraz reagowania na sytuacje niepożądane
    2. wymienia prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. wymienia czynniki ryzyka na stanowisku pracy
    2. wymienia środki czyszczące, dezynfekcyjne i sterylizujące, zawierające substancje szkodliwe, które mogą uszkadzać skórę, błony śluzowe oraz układ oddechowy
    3. omawia procedury postępowania przeciwdziałającego czynnikom szkodliwym i zagrożeniom w miejscu pracy
    4. stosuje zasady bezpieczeństwa podczas asystowania osobie niesamodzielnej w trakcie badania w pracowni RTG (radioisotope thermoelectric generator) w celu ograniczenia do minimum narażenia na napromieniowanie 30
    5. opisuje objawy oparzeń skóry w wyniku zadziałania wysokiej temperatury, kontaktu z gorącymi powierzchniami i uszkodzonym sprzętem elektrycznym
    6. opisuje objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego spowodowane przemieszczaniem pacjentów lub dźwiganiem ciężkich przedmiotów
    7. opisuje objawy zespołu wypalenia zawodowego w wyniku pracy zmianowej, nocnej i długotrwałego kontaktu z ciężko chorymi osobami
    8. zapobiega zagrożeniom dla zdrowia i życia człowieka w środowisku pracy
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. wymienia obowiązki pracownika dotyczące ochrony przeciwpożarowej, w tym wynikające z instrukcji obowiązującej w zakładzie pracy
    2. wymienia podstawowe zabezpieczenia na wypadek pożaru, procedurę wszczynania alarmu, reagowania na alarm pożarowy oraz zasady organizacji akcji ratowniczej do czasu przybycia straży pożarnej
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wyjaśnia zasady organizacji przestrzeni pielęgnacyjnej, takie jak: likwidacja barier architektonicznych oraz czysta, sucha podłoga
    2. określa kryteria warunkujące bezpieczeństwo na stanowisku pracy, takie jak: przestrzeń pielęgnacyjna bez barier, sprzęt wspomagający podnoszenie i przemieszczanie pacjentów
    3. dobiera wyposażenie i sprzęt do stanowiska pracy, takie jak: łóżko z regulowaną wysokością i oprzyrządowaniem, sprzęt wspomagający podnoszenie i przemieszczanie pacjentów
    4. sprawdza sprawność sprzętu i zabezpieczenie przewodów elektrycznych
    5. stosuje bezpieczne metody przemieszczania pacjentów w obrębie łóżka i poza nim oraz przenoszenia ciężkich przedmiotów
  • Kryteria weryfikacji (2)
    1. opisuje przeznaczenie odzieży służbowej i ochronnej, w tym odzieży, obuwia, rękawic
    2. stosuje środki ochrony indywidualnej w zależności od wykonywanej pracy
  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
    2. ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego
    3. zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku
    4. układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej
    5. powiadamia odpowiednie służby
    6. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie
    7. prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar
    8. wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji 31

# MED.03.2. Podstawy opieki nad osobą chorą i niesamodzielną

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. omawia zasady etyki zawodowej oraz cechy, jakie powinna posiadać osoba wykonująca dany zawód
    2. wymienia kompetencje zawodowe wynikające z przepisów prawa
    3. wymienia prawa pacjenta wynikające z przepisów prawa
    4. przestrzega przepisów dotyczących praw pacjenta, ochrony danych osobowych, w tym danych wrażliwych, w związku z realizacją zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje główne podmioty opieki zdrowotnej udzielające świadczeń przeznaczonych dla osoby chorej i niesamodzielnej, takie jak: podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, opieka stacjonarna szpitalna, opieka długoterminowa w stacjonarnych zakładach opiekuńczo-leczniczych, w zakładach opiekuńczo-pielęgnacyjnych i w hospicjum stacjonarnym, opieka długoterminowa domowa oraz opieka domowa hospicyjna
    2. wyjaśnia finansowanie systemu ochrony zdrowia
    3. opisuje główne formy organizacyjne pomocy społecznej, takie jak: stacjonarne domy pomocy społecznej, dzienne domy pomocy społecznej, środowiskowe domy wsparcia oraz usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wyjaśnia pojęcia dotyczące świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych, w tym pojęcia: pacjent, podopieczny, ubezpieczony oraz kryteria kwalifikacyjne do opieki: stan zagrożenia życia, stan zdrowia, poziom sprawności, wiek
    2. wyjaśnia pojęcia: standard usług zdrowotnych, standard usług medycznych i standard usług opiekuńczych
    3. wymienia kryteria oceny jakości świadczonej opieki
    4. wyjaśnia podstawowe różnice w funkcjonowaniu podmiotów leczniczych publicznych i niepublicznych dotyczące podmiotu tworzącego oraz źródeł finansowania działalności leczniczej
    5. wyjaśnia różnice w funkcjonowaniu instytucji publicznych i niepublicznych pomocy społecznej dotyczące organu założycielskiego oraz źródeł finansowania
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. objaśnia pojęcia z zakresu anatomii i fizjologii człowieka
    2. omawia budowę tkanek, narządów i układów organizmu człowieka
    3. opisuje czynności i funkcje komórek, tkanek i narządów oraz prawa, które tymi funkcjami rządzą
    4. omawia rozwój psychofizyczny człowieka w poszczególnych fazach jego życia
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. objaśnia pojęcia: pierwsza pomoc, kwalifikowana pierwsza pomoc, reanimacja, resuscytacja, nagłe zagrożenie zdrowotne 32
    2. omawia stany nagłego zagrożenia zdrowotnego spowodowane chorobą, urazem fizycznym, termicznym i chemicznym
    3. ocenia stan poszkodowanego i dokonuje pomiarów podstawowych czynności życiowych
    4. wykonuje podstawowe czynności resuscytacyjne zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji
    5. posługuje się automatycznym defibrylatorem zewnętrznym (AED – Automatyczny Elektryczny Defibrylator)
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. opisuje przyczyny i skutki naruszenia funkcji ciała, takie jak: uraz, przewlekła choroba, podeszły wiek oraz czynniki kontekstowe – osobowe i środowiskowe mające wpływ na funkcjonowanie osoby chorej i niepełnosprawnej
    2. wyjaśnia pojęcie niepełnosprawności z uwzględnieniem orzekania o niepełnosprawności do celów rentowych i pozarentowych
    3. wyjaśnia pojęcie niesamodzielności (niezdolności do samodzielnej egzystencji)
    4. określa poziom zaangażowania zawodowego i modyfikowania postępowania w zależności od stopnia niesamodzielności osoby chorej lub niesamodzielnej przez wyjaśnienie pojęć: asystowanie, pomaganie i opieka
    5. wyjaśnia pojęcia z zakresu patologii
    6. wyjaśnia pojęcia: wielki problem geriatryczny, starcza wielochorobowość
    7. opisuje objawy i skutki zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu człowieka spowodowane procesem starzenia i unieruchomieniem
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. stosuje podstawowe techniki języka migowego w udzielaniu świadczeń
    2. pomaga pacjentom niedosłyszącym w dostępie do usług medycznych
    3. porozumiewa się z pacjentem językiem migowym w stopniu podstawowym
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wyjaśnia pojęcia: promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, wychowanie zdrowotne, profilaktyka, polityka zdrowotna
    2. określa zakres działań i podmioty realizujące promocję zdrowia i profilaktykę
    3. wymienia metody profilaktyki stosowane w pracy zawodowej
    4. uzasadnia udział opiekuna medycznego w promocji zdrowia i profilaktyce
    5. współdziała z osobą niesamodzielną i jej rodziną w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki skutków zaniedbań pielęgnacyjnych
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. definiuje pojęcie przemocy, w tym przemocy w środowisku pracy
    2. stosuje procedury dotyczące przeciwdziałaniu zjawiskom przemocy
    3. wskazuje działania przeciwdziałające przemocy adekwatne do danej sytuacji 33
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. definiuje pojęcie przemocy, w tym przemocy w środowisku pracy
    2. stosuje procedury dotyczące przeciwdziałaniu zjawiskom przemocy
    3. wskazuje działania przeciwdziałające przemocy adekwatne do danej sytuacji
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. przestrzega zasad netykiety i norm prawnych dotyczących bezpiecznego korzystania z internetu oraz ochrony informacji i danych
    2. wyszukuje, gromadzi, selekcjonuje, przetwarza i wykorzystuje informacje przydatne w wykonywaniu zadań zawodowych
    3. wprowadza dane do elektronicznej dokumentacji zgodnie z kompetencjami zawodowymi i kodem dostępu
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. omawia rodzaje dokumentacji medycznej stosowanej w procesie leczenia, opieki i pielęgnacji
    2. wypełnia dokumentację medyczną związaną z wykonywaniem zadań opiekuna, taką jak: plan opieki, kartę kontroli podstawowych parametrów życiowych
    3. dokumentuje wykonanie czynności zawodowych
    4. chroni dokumentację medyczną przed osobami postronnymi i przed zniszczeniem
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wymienia cele normalizacji krajowej
    2. wyjaśnia, czym jest norma i wymienia cechy normy
    3. rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej
    4. korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

# MED.03.3. Rozpoznawanie problemów opiekuńczych w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną

  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. omawia metody, techniki i sprzęt do wykonania pomiarów wzrostu, masy ciała, tętna, ciśnienia tętniczego krwi, oddechu, temperatury ciała, obliczania wskaźnika Masy Ciała – Body Mass Index (BMI)
    2. stosuje metody, techniki i sprzęt do wykonania: pomiarów antropometrycznych, pomiarów tętna, ciśnienia tętniczego, oddechu, temperatury ciała, obliczania wskaźnika Masy Ciała – Body Mass Index (BMI)
    3. dokumentuje wykonanie pomiarów, także z użyciem technik komputerowych
    4. wykorzystuje wyniki badań i pomiarów do ustalania problemów funkcjonalnych i potrzeb biopsychospołecznych człowieka w poszczególnych fazach życia i stanu zdrowia
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wymienia osoby współpracujące w procesie rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej
    2. objaśnia potrzebę współpracy w procesie rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej
    3. uzasadnia rolę rodziny w procesie rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej 34
    4. nawiązuje współpracę ze współpracownikami podczas rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej
    5. nawiązuje współpracę z rodziną podczas rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wyjaśnia pojęcia: niedożywienie i odwodnienie oraz wymienia skutki tych stanów dla zdrowia i życia człowieka
    2. wyjaśnia pojęcia, takie jak: mikcja i defekacja oraz wymienia skutki braku kontroli nad wydalaniem
    3. opisuje skutki długotrwałego unieruchomienia
    4. omawia skutki zaniedbań higienicznych
    1. odżywiania
    2. kontroli mikcji i defekacji
    3. mobilności
    4. utrzymania higieny ciała
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wyjaśnia istotę samoopieki oraz deficytu samoopieki
    2. opisuje skale służące do oceny zdolności wykonania prostych i złożonych czynności dnia codziennego i życiowych, w tym skale: Barthel, Katza, Lawtona
    3. omawia skalę Barthel i jej zastosowanie jako narzędzia do kwalifikowania osób chorych do opieki długoterminowej
    4. wykorzystuje wyniki oceny funkcjonalnej w celu ustalenia możliwości osoby chorej i niesamodzielnej w zakresie samoobsługi
    5. zachęca osobę chorą i niesamodzielną do samoopieki, wskazując na jej zasoby biologiczne i psychiczne oraz znaczenie każdej aktywności w terapii i profilaktyce
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia relacje międzyludzkie i ich znaczenie
    2. wymienia warunki sprzyjające efektywnemu komunikowaniu się w procesie terapeutycznym
    3. opisuje zasadę pierwszego kontaktu
    4. określa znaczenie sygnałów werbalnych i pozawerbalnych w komunikowaniu się z osobą chorą i niesamodzielną z zespołem otępiennym lub innymi zaburzeniami narządów zmysłów wzroku, słuchu lub mowy
    5. prowadzi rozmowę z osobą chorą i niesamodzielną
    6. przeprowadza wywiad z rodziną osoby chorej i niesamodzielnej
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje procedury dotyczące postępowania w przypadku podejrzenia występowania przemocy w miejscu pracy
    2. wdraża procedury w razie stwierdzenia objawów występowania przemocy
    3. podejmuje działania dotyczące profilaktyki przemocy

# MED.03.4. Planowanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej

  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. różnicuje problemy funkcjonalne i potrzeby biopsychospołeczne osoby chorej i niesamodzielnej w różnym stanie zdrowia,
    2. rozróżnia rodzaje niepełnosprawności i stopnia niesamodzielności, w tym niepełnosprawność fizyczną, psychiczną, intelektualną, niepełnosprawność narządów zmysłów, niesamodzielność częściową, znaczną, całkowitą 35
    3. uwzględnia wyniki pomiarów w postępowaniu pielęgnacyjno-opiekuńczym oraz udostępnia je innym osobom uczestniczącym w procesie terapeutycznym zgodnie z przepisami prawa
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia chorobę przewlekłą i jej wpływ na funkcjonowanie jednostki i jej rodziny
    2. charakteryzuje najczęściej występujące choroby przewlekłe
    3. wyjaśnia istotę niesamodzielności, różnicuje jej poziomy (stopnie)
    4. opisuje niesamodzielność jako skutek choroby przewlekłej
    5. omawia wpływ choroby i niesamodzielności na stan biologiczny oraz psychiczny osoby chorej i niesamodzielnej
    6. opisuje specyficzne dla chorób przewlekłych problemy pielęgnacyjno-opiekuńcze
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. wyjaśnia pojęcia: kompensacja i modyfikacja
    2. uzasadnia potrzebę modyfikacji działań opiekuńczych odpowiednio do stanu zdrowia i sprawności osoby chorej i niesamodzielnej
    3. dobiera sprzęt wspomagający i uzgadnia zmianę postępowania z osobą chorą i niesamodzielną
    4. planuje wykonanie czynności pielęgnacyjnych u osoby chorej i niesamodzielnej, uwzględniając ocenę jej stanu
    5. planuje zmodyfikowane działania higieniczne, pielęgnacyjne i wspierające odpowiednio do rozpoznanych problemów funkcjonalnych oraz potrzeb biologicznych i psychospołecznych osoby chorej i niesamodzielnej

# MED.03.5. Organizowanie i wykonywanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej

  • Kryteria weryfikacji (8)
    1. rozróżnia i wyjaśnia pojęcia: higiena, utrzymanie w czystości, pielęgnacja i utrzymanie kondycji
    2. przygotowuje warunki do wykonania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, biorąc pod uwagę bezpieczeństwo osoby niesamodzielnej i własne, efektywność i ergonomię pracy
    3. wyjaśnia zasady wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, w tym w oparciu o zlecony przez pielęgniarki plan pielęgnowania
    4. uzasadnia konieczność modyfikowania planu czynności pielęgnacyjnych odpowiednio do stanu zdrowia i sprawności osoby chorej i niesamodzielnej oraz sytuacji w miejscu pracy
    5. omawia skutki zaniedbań higienicznych i pielęgnacyjnych dla zdrowia i życia osoby chorej i niesamodzielnej
    6. dobiera materiały i produkty medyczne, środki oraz sprzęt do wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych odpowiednie do stanu zdrowia i sprawności osoby chorej i niesamodzielnej
    7. dobiera metody i techniki do wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej 36
    8. opisuje specjalne produkty chłonne zabezpieczające skórę i bieliznę oraz preparaty pielęgnacyjne zabezpieczające i poprawiające kondycję skóry
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. omawia podstawowe zasady i procedury stosowane podczas wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej
    2. omawia prawa pacjenta, w tym prawo do dobrej jakości opieki, prawo do wyrażania zgody lub odmowy zgody na wykonywanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, prawo do tajemnicy, prawo do intymności
    3. omawia przyczyny powstania odleżyny
    4. opisuje zmiany odleżynowe
    5. stosuje profilaktykę przeciwodleżynową
    6. posługuje się sprzętem, przyborami, narzędziami, materiałami i środkami do wykonania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych
    7. wykonuje czynności higieniczne i pielęgnacyjne osobie chorej i niesamodzielnej, przestrzegając zasad, procedur oraz praw pacjenta
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. wyjaśnia pojęcia: aseptyka i antyseptyka, dezynfekcja, sterylizacja
    2. omawia metody sterylizacji
    3. stosuje zasady aseptyki i antyseptyki, adekwatnie do ryzyka zakażania
    4. wyjaśnia procedury i zasady postępowania w sytuacji bezpośredniego narażenia się na zakażenie
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. charakteryzuje źródła zakażenia oraz drogi szerzenia się drobnoustrojów w szpitalu, takie jak: personel medyczny (nosiciele, skóra rąk), niejałowe narzędzia, sprzęt medyczny, aparatura, materiały zanieczyszczone, powietrze i bielizna
    2. omawia ogniwa łańcucha epidemicznego
    3. opisuje podstawowe metody zapobiegania zakażeniom biologicznym
    4. omawia zasady higieny obowiązujące w zakładach opieki medycznej
    5. stosuje procedurę higienicznego mycia rąk
    6. stosuje procedury dotyczące zabezpieczania i usuwania zużytego medycznego sprzętu jednorazowego, takiego jak: igły, strzykawki, cewniki, worki na mocz, sprzęt stomijny, oraz postępowania z brudną bielizną
    7. omawia procedury segregacji i usuwania odpadów medycznych
    8. segreguje odpady medyczne i zabezpiecza je zgodnie z obowiązującymi zasadami
    9. przestrzega obowiązujących zasad podczas wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej
  • Kryteria weryfikacji (17)
    1. omawia kompetencje opiekuna medycznego w zakresie wykonywania zabiegów i czynności na zlecenie i pod nadzorem lekarza lub pielęgniarki
    2. wykorzystuje glukometr celem oznaczenia stężenia glukozy we krwi osoby chorej i niesamodzielnej oraz dokumentuje dokonanie pomiaru i przekazuje informację o wynikach pomiaru lekarzowi lub pielęgniarce 37
    3. identyfikuje zaburzenia połykania u osoby chorej i niesamodzielnej
    4. obserwuje i rejestruje rodzaj i objętość przyjmowanych posiłków oraz płynów u osób ze stwierdzonymi zaburzeniami odżywiania
    5. karmi osobę chorą i niesamodzielną drogą doustną oraz dojelitową – przez zgłębnik lub gastrostomię, w tym PEG (percutaneous endoscopic gastrostomy) (metodą porcji) lub pomaga podczas karmienia
    6. omawia zasady pomocy osobie chorej i niesamodzielnej przy przyjmowaniu leków
    7. pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w przyjmowaniu leków zleconych przez lekarza różnymi drogami (doustnie, przez skórę i na błony śluzowe), a w przypadku osób, które nie są w stanie samodzielnie przyjąć leku, również podaje go bezpośrednio do ust lub na skórę, bez naruszania powłok skórnych
    8. utrzymuje higienę i pielęgnuje skórę wokół niepowikłanej tracheostomii, gastrostomii, ileostomii, kolostomii oraz wykonuje wymianę worka stomijnego w przypadku stomii wydalniczej
    9. wskazuje rodzaje stomii, w tym tracheostomię, ileostomię, kolostomię, urostomię, gastrostomię (PEG), oraz rodzaje stosowanego sprzętu stomijnego
    10. dokonuje wymiany worka stomijnego
    11. omawia monitorowanie bilansu płynów i procedurę dobowej zbiórki moczu
    12. wymienia cewnik zewnętrzny i worek na mocz
    13. dobiera, zakłada i wymienia produkty chłonne
    14. prowadzi dobową zbiórkę moczu i bilans płynów,
    15. prowadzi trzydniowy dzienniczek mikcji oraz ustala schemat wydalania i wdraża kontrolę mikcji i defekacji
    16. rozróżnia zabiegi przeciwzapalne i kąpiele lecznicze
    17. wykonuje (na zlecenie i pod nadzorem pielęgniarki) zabiegi przeciwzapalne i kąpiele lecznicze
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. opisuje sytuacje trudne występujące w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną, w tym skrajnie zły stan zdrowia, zaburzenia świadomości, agresja, nadwaga połączona z upośledzeniem funkcji narządów ruchu, odmowa jedzenia i picia, znaczne upośledzenie funkcji zmysłów wzroku, słuchu i mowy
    2. rozpoznaje sytuacje trudne dla osoby chorej i niesamodzielnej i dobiera możliwie najlepszą metodę komunikowania się oraz sposób działania
    3. omawia podstawowe zasady postępowania w sytuacjach trudnych w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną, uznając za priorytet dobro osoby chorej i niesamodzielnej oraz bezpieczeństwo innych pacjentów, współpracowników i własne
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. objaśnia pojęcia dotyczące edukacji zdrowotnej jako ważnego ogniwa w promocji zdrowia
    2. uzasadnia celowość i zakres prowadzenia edukacji osoby chorej i niesamodzielnej w zakresie wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych 38
    3. opracowuje plan edukacji osoby chorej i niesamodzielnej lub rodziny w zakresie wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych
    4. przeprowadza edukację osoby chorej i niesamodzielnej lub rodziny w zakresie wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych oraz prowadzenia zdrowego stylu życia

# MED.03.6. Planowanie, organizowanie i wykonywanie czynności opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej

  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wyjaśnia pojęcie opieka w kontekście skutków niesamodzielności
    2. omawia czynności opiekuńcze podejmowane wobec osoby chorej i niesamodzielnej
    3. uzasadnia znaczenie różnicowania osobistego zaangażowania opiekuna przy wykonywaniu czynności opiekuńczych na: asystowanie, pomaganie i zastąpienie osoby niesamodzielnej
    4. dobiera metody i techniki do wykonywania czynności opiekuńczych odpowiednio do stanu zdrowia i sprawności funkcjonalnej osoby chorej i niesamodzielnej
    5. dobiera materiały, środki i sprzęt do wykonywania czynności opiekuńczych
    6. sporządza plan czynności opiekuńczych
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. omawia zasady i procedury dotyczące wykonywania czynności opiekuńczych związanych z utrzymaniem warunków niezbędnych do życia i szeroko pojętym bezpieczeństwem funkcjonalnym w zakresie mobilności, samoobsługi, kształtowania codziennego życia i kontaktów społecznych
    2. przestrzega zasad bezpieczeństwa i procedur podczas wykonywania czynności opiekuńczych
    3. pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w wykonywaniu czynności życia codziennego i utrzymaniu aktywności fizycznej
    4. posługuje się sprzętem wspomagającym, materiałami i środkami podczas wykonywania czynności opiekuńczych
    5. pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w użytkowaniu zaleconego sprzętu ortopedycznego i rehabilitacyjnego
    6. przestrzega procedur postępowania ze sprzętem i materiałami pomocniczymi niezbędnymi do wykonywania czynności opiekuńczych
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje trudne sytuacje życiowe i omawia formy wspierania osoby chorej i niesamodzielnej
    2. omawia rolę opiekuna w adaptacji osoby chorej i niesamodzielnej do pobytu w placówkach ochrony zdrowia lub pomocy społecznej
    3. udziela wsparcia osobie chorej i niesamodzielnej w adaptacji do zmian funkcjonalnych wywołanych poważnym urazem, zaawansowaną chorobą przewlekłą, chorobą terminalną lub zaawansowaną starością 39
    4. udziela wsparcia osobie chorej i niesamodzielnej w adaptacji do pobytu w placówkach ochrony zdrowia lub pomocy społecznej
    5. współdziała z pielęgniarkami w minimalizowaniu negatywnych przeżyć psychicznych i fizycznych związanych z procesem diagnostyczno-terapeutycznym
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. omawia podstawowe zadania zespołu terapeutycznego i wymienia kompetencje jego członków w procesie opieki nad osobą chorą i niesamodzielną (w tym lekarza, pielęgniarki, fizjoterapeuty, terapeuty zajęciowego, logopedy, psychologa)
    2. uzasadnia konieczność współpracy opiekuna medycznego z zespołem terapeutycznym i wymienia główne zakresy współdziałania w obszarze aktywizowania i usprawniania ruchowego osoby chorej i niesamodzielnej
    3. dokumentuje wykonane czynności zawodowe realizowane we współpracy z członkami zespołu terapeutycznego, także z użyciem technik komputerowych
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. omawia proces komunikacji interpersonalnej
    2. tworzy warunki sprzyjające efektywnemu komunikowaniu się
    3. nawiązuje przyjazne relacje z osobą chorą i niesamodzielną, jej rodziną i grupą społeczną, zmniejsza ich niepokój i poczucie wyobcowania
    4. stosuje zasadę pierwszego kontaktu i efektywnego porozumiewania się w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną
    5. stosuje różne metody werbalnego i pozawerbalnego porozumiewania się
    6. pomaga w stosowaniu sprzętu i technologii komunikacyjnych i zachęca osobę niesamodzielną do utrzymywania relacji z rodziną i innymi osobami ważnymi dla jej funkcjonowania
    7. wykazuje się empatią i asertywnością w procesie komunikowania się z osobą chorą i niesamodzielną, jej rodziną, grupą społeczną

# MED.03.7. Język obcy zawodowy

  • Kryteria weryfikacji (1)
    1. rozpoznaje oraz stosuje środki językowe w języku obcym nowożytnym umożliwiające realizację czynności zawodowych w zakresie:
      1. czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy
      2. narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów koniecznych do realizacji czynności zawodowych
      3. procesów i procedur związanych z realizacją zadań zawodowych
      4. formularzy, specyfikacji oraz innych dokumentów związanych z wykonywaniem zadań zawodowych
      5. świadczonych usług, w tym obsługi klienta 40
    1. ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem
    2. z głównymi technologiami stosowanymi w danym zawodzie
    3. z dokumentacją związaną z danym zawodem
    4. z usługami świadczonymi w danym zawodzie
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu lub fragmentu wypowiedzi lub tekstu
    2. znajduje w wypowiedzi lub tekście określone informacje
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu
    4. układa informacje w określonym porządku
    1. rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące czynności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy instruktażowe, prezentacje), artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka
    2. rozumie proste wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. napisy, broszury, instrukcje obsługi, przewodniki, dokumentację zawodową)
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane z czynnościami zawodowymi
    2. przedstawia sposób postępowania w różnych sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady)
    3. wyraża i uzasadnia swoje stanowisko
    4. stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze
    5. stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji
    1. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne dotyczące czynności zawodowych (np. polecenie, komunikat, instrukcję)
    2. tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne dotyczące czynności zawodowych (np. komunikat, e-mail, instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny, dokument związany z wykonywanym zawodem – według wzoru)
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę
    2. uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia
    3. wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób
    4. prowadzi proste negocjacje związane z czynnościami zawodowymi
    5. stosuje zwroty i formy grzecznościowe
    6. dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji
    1. reaguje ustnie (np. podczas rozmowy z innym pracownikiem, klientem, kontrahentem, w tym rozmowy telefonicznej) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
    2. reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, formularz, e-mail, dokument związany z wykonywanym zawodem) w typowych sytuacjach związanych z wykonywaniem czynności zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, symbolach, piktogramach, schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)
    2. przekazuje w języku polskim informacje sformułowane w języku obcym nowożytnym
    3. przekazuje w języku obcym nowożytnym sformułowane w języku polskim lub w tym języku obcym nowożytnym
    4. przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym wcześniej opracowany materiał, np. prezentację 41
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. korzysta ze słownika dwujęzycznego i jednojęzycznego
    2. współdziała z innymi osobami, realizując zadania językowe
    3. korzysta z tekstów w języku obcym nowożytnym również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych
    4. identyfikuje słowa klucze, internacjonalizmy
    5. wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby w przybliżeniu określić znaczenie słowa
    6. upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki niewerbalne
    1. wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem
    2. współdziała w grupie
    3. korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym
    4. stosuje strategie komunikacyjne i kompensacyjne

# MED.03.8. Kompetencje personalne i społeczne

  • Kryteria weryfikacji (11)
    1. wyjaśnia pojęcia: etyka, etyka zawodowa, wartości moralne, hierarchia wartości, reguła, norma moralna, kodeks etyczny, kultura, kultura zachowania
    2. omawia zasady kultury osobistej i etyki, w tym etyki zawodowej (w zawodach medycznych)
    3. rozpoznaje przypadki naruszeń praw pacjenta i praw człowieka
    4. wskazuje skutki nieprzestrzegania praw pacjenta
    5. rozpoznaje zachowania etyczne i nieetyczne w życiu codziennym i zawodowym
    6. stosuje zasady etykiety językowej, zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte normy zachowania w swoim środowisku
    7. przestrzega zasad netykiety w komunikacji w sieci
    8. przestrzega zasad związanych z ochroną własności intelektualnej i ochroną danych osobowych
    9. dba o prestiż i wizerunek zawodu
    10. respektuje zasady dotyczące przestrzegania tajemnicy związanej z wykonywanym zawodem i miejscem pracy
    11. przestrzega zasady zaufania i poszanowania prywatności w wykonywaniu zadań zawodowych
  • Kryteria weryfikacji (9)
    1. dokonuje analizy własnej kreatywności i otwartości na innowacyjność
    2. wymienia techniki twórczego rozwiązania problemu
    3. proponuje alternatywne, nowatorskie rozwiązania problemów
    4. stosuje techniki twórczego myślenia podczas rozwiązywania problemu
    5. opisuje źródła zmian organizacyjnych
    6. działa w sytuacji zmiany warunków pracy, stanu podopiecznego, metod i technik wykonywania czynności, sprzętu, materiałów, środków stosowanych w realizacji zadań zawodowych, czynników pozazawodowych
    7. wskazuje możliwości wprowadzania zmiany w realizacji zadań zawodowych
    8. planuje i wykonuje działania pielęgnacyjno-opiekuńcze zgodnie z przyjętym planem i czasem
    9. dokonuje analizy i oceny podejmowanych działań w kontekście jakości świadczonych usług
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. zarządza czasem pracy oraz zarządza sobą w czasie 42
    2. analizuje sytuacje zawodowe w kontekście przestrzegania norm i procedur
    3. rozpoznaje przypadki łamania norm i procedur oraz ocenia ich konsekwencje
    4. wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe wydarzeń i zachowań
    5. przewiduje skutki niewłaściwych działań na stanowisku pracy
    6. dokonuje samooceny i wskazuje konsekwencje wynikające z popełnianych błędów
    7. informuje współpracowników o istotnych problemach, których rozwiązanie wykracza poza jego kompetencje
  • Kryteria weryfikacji (6)
    1. wyjaśnia pojęcia: stres, eustres, dystres,
    2. omawia czynniki stresogenne
    3. wymienia objawy stresu oraz konsekwencje długotrwałego pozostawania pod wpływem stresu
    4. omawia objawy wypalenia zawodowego
    5. wskazuje przyczyny sytuacji stresowych w pracy zawodowej
    6. opisuje i stosuje techniki radzenia sobie z emocjami i stresem
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. opisuje umiejętności i kompetencje niezbędne do wykonywania zawodu
    2. uzasadnia znaczenie kształcenia ustawicznego, aktualizowania wiedzy i umiejętności zawodowych
    3. analizuje własne kompetencje i ustala cele oraz planuje dalszą ścieżkę rozwoju
    4. dobiera formy doskonalenia zawodowego do swoich potrzeb i możliwości
    5. doskonali własną wiedzę i umiejętności zawodowe
    6. dzieli się wiedzą i własnym doświadczeniem z innymi
    7. analizuje swoje predyspozycje w zakresie samozatrudnienia
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wyjaśnia pojęcia: konflikt, negocjacje, mediacje i arbitraż
    2. uzasadnia potrzebę rozwiązywania konfliktów
    3. wymienia metody rozwiązywania konfliktów
    4. uzasadnia potrzebę utrzymywania poprawnych relacji z odbiorcami usług i współpracownikami
    5. określa czynniki ułatwiające i utrudniające negocjacje
    6. rozpoznaje negocjacje: miękkie, twarde i rzeczowe
    7. opisuje style prowadzenia negocjacji
  • Kryteria weryfikacji (5)
    1. uzasadnia korzyści wynikające z pracy zespołowej oraz celowość planowania pracy zespołu
    2. wymienia cechy grupy społecznej, różne formy współpracy w grupie oraz czynniki związane z procesami rozwoju grupy
    3. wymienia konsekwencje niewłaściwego planowania pracy w zespole
    4. wskazuje aspekty właściwego doboru ról w zespole i określa swoją rolę w zespole
    5. wymienia korzyści wynikające z właściwego zarządzania zespołem i określa osobiste predyspozycje do kierowania zespołem
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. opisuje ogólne zasady komunikacji interpersonalnej 43
    2. wypowiada się w sposób zrozumiały, jasny i swobodny, logicznie argumentuje
    3. interpretuje mowę ciała w komunikacji
    4. wykorzystuje pytania, parafrazę w komunikacji interpersonalnej
    5. przestrzega zasady asertywności w komunikacji interpersonalnej
    6. udziela informacji zwrotnej
    7. przestrzega zasad etykiety językowej

# MED.03.9. Organizacja pracy małych zespołów

  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. wymienia czynniki związane z procesami rozwoju grupy w kontekście pracy zespołowej
    2. uzasadnia celowość planowania pracy zespołu
    3. wskazuje konsekwencje niewłaściwego planowania pracy w zespole
  • Kryteria weryfikacji (3)
    1. przewiduje skutki niewłaściwego doboru osób do zadań
    2. identyfikuje kompetencje i umiejętności osób w zespole
    3. przydziela zadania, uwzględniając poziom umiejętności i kompetencje członków zespołu
  • Kryteria weryfikacji (7)
    1. wskazuje cechy skutecznego menedżera i lidera grupy
    2. opisuje zakres obowiązków kierownika zespołu
    3. stosuje strategie kierowania zespołem wykonującym przydzielone zadania
    4. zachęca członków zespołu do wykonywania zadań
    5. przyjmuje odpowiedzialność za podejmowane decyzje
    6. monitoruje działania zespołu zadaniowego
    7. sporządza sprawozdania z realizacji działań zespołowych
  • Kryteria weryfikacji (4)
    1. analizuje wyniki badań przeprowadzanych wśród pracowników dotyczących warunków pracy
    2. wykorzystuje opinie pracowników do planowania zmian techniczno-organizacyjnych
    3. proponuje zmiany w organizacji pracy mające na celu poprawę wydajności i jakości pracy
    4. proponuje rozwiązania techniczne mające na celu poprawę wydajności i jakości pracy

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2019 poz. 991 (podstawy programowe kształcenia w zawodach: efekty kształcenia dla każdej kwalifikacji (10 nowelizacji, ostatnia Dz.U. 2026 poz. 1009)). Ta kwalifikacja zajmuje strony Dziennika Ustaw 2550-2564 (numeracja stron wydania, nie pliku PDF). Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu zawodowego?

Inne kwalifikacje z branży MED

MED.01 Asystowanie lekarzowi dentyście i utrzymanie…MED.02 Wykonywanie świadczeń stomatologicznych z…MED.04 Świadczenie usług medycznych w zakresie…MED.05 Świadczenie usług medycznych w zakresie…MED.06 Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z…MED.07 Montaż i eksploatacja urządzeń…MED.08 Świadczenie usług medycznych w zakresie…MED.09 Sporządzanie i wytwarzanie produktów…MED.10 Świadczenie usług w zakresie masażuMED.11 Wykonywanie i dobieranie przedmiotów…MED.12 Wykonywanie dekontaminacji sprzętu i wyrobów…MED.13 Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowejMED.14 Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i…