Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa z języka kaszubskiego: co trzeba umieć na maturze

To oficjalna lista wymagań z języka kaszubskiego, którą sprawdza egzamin i według której uczą nauczyciele. Ułożyliśmy ją w działy, z wyraźnym podziałem na poziom podstawowy i rozszerzony, i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Poziom podstawowy 41 wymagań w 4 działach
Poziom rozszerzony +18 dodatkowych wymagań (razem 59). Rozszerzony obejmuje też cały poziom podstawowy.
Ważne: od matury w formule 2023 z tego przedmiotu zdaje się tylko na poziomie rozszerzonym. Na egzaminie liczy się więc cały zakres: poziom podstawowy i dodatki rozszerzone. Poziom podstawowy z podstawy programowej dotyczy nauki w szkole.

Ćwicz na prawdziwych arkuszach: Matura: język kaszubski.

Cele kształcenia (wymagania ogólne)

To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.

Pokaż 4 cele
  1. I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego
    • I.1 Rozumienie znaczenia literatury i kultury w kształtowaniu poczucia tożsamości regionalnej.
    • I.2 Pogłębianie znajomości literatury, języka, historii i kultury regionu.
    • I.3 Przygotowanie do świadomego uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej.
  2. II. Kształcenie językowe
    • II.1 Kształcenie umiejętności posługiwania się leksykalnymi zasobami języka.
    • II.2 Świadome wykorzystanie języka regionalnego do wzmacniania poczucia tożsamości i uczestnictwa w życiu wspólnoty regionalnej.
    • II.3 Pogłębianie wiedzy na temat zagadnień z zakresu nauki o języku.
    • II.4 Wzbogacanie umiejętności komunikacyjnych, wykorzystywanie języka kaszubskiego w różnych sytuacjach.
    • II.5 Stosowanie szeroko pojętej indywidualizacji nauczania w wyrównywaniu kompetencji językowych uczniów.
    • II.6 Wyrabianie szacunku do lokalnych odmian języka regionalnego.
  3. III. Kształcenie literackie i kulturowe
    • III.1 Poznawanie i poszerzanie zakresu znajomości literatury kaszubskiej.
    • III.2 Kształcenie umiejętności analizy i interpretacji dzieł literackich oraz innych tekstów kultury.
    • III.3 Kształtowanie umiejętności świadomego uczestniczenia w kulturze: regionalnej, polskiej, europejskiej i światowej.
    • III.4 Kształcenie szacunku dla kultury własnej i innych.
    • III.5 Rozwijanie zainteresowania kulturą w środowisku lokalnym i rozwijanie potrzeby uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych.
  4. IV. Tworzenie wypowiedzi
    • IV.1 Rozwijanie umiejętności wypowiadania się w języku kaszubskim w różnych formach wypowiedzi ustnych i pisemnych.
    • IV.2 Szerokie wykorzystywanie kompetencji językowych w różnych sytuacjach.
    • IV.3 Doskonalenie umiejętności wyrażania własnych sądów, poglądów i opinii.

Spis działów

Działy i liczba wymagań
DziałPodstawowyDodatki rozszerzone
I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego 55
II. Kształcenie językowe 185
III. Kształcenie literackie i kulturowe 105
IV. Tworzenie wypowiedzi 83

Wymagania szczegółowe

# I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego

Poziom podstawowy 5

Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5

# II. Kształcenie językowe

Poziom podstawowy 18

  • 1. Gramatyka
  • 2. Zróżnicowanie języka
  • 3. Komunikacja językowa i kultura języka
  • 4. Odbiór przekazu językowego

Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5

  • 2. Zróżnicowanie języka
  • 4. Odbiór przekazu językowego

# III. Kształcenie literackie i kulturowe

Poziom podstawowy 10

  • 1. Analiza i interpretacja utworów literackich
  • 2. Odbiór tekstów kultury

Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5

  • 1. Analiza i interpretacja utworów literackich

# IV. Tworzenie wypowiedzi

Poziom podstawowy 8

  • 1. Mówienie
  • 2. Pisanie

Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 3

  • 1. Mówienie

Warunki i sposób realizacji

Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.

Pokaż oficjalny tekst

Podstawa programowa w zakresie przedmiotu język regionalny – język kaszubski obejmuje podstawowy i rozszerzony zakres nauczania tego przedmiotu. Kształcenie w obu tych zakresach powinno być realizowane przy użyciu różnorodnych metod. Edukacja kaszubska powinna być realizowana w szkole i poza szkołą. Ważne jest wprowadzenie elementów historii, geografii, przyrody i kultury regionu w obręb treści nauczanych na języku kaszubskim, co powinno być realizowane głównie poprzez uczestnictwo w życiu kulturalnym Kaszub oraz na podstawie literatury. Należy zadbać o to, aby wykorzystywane w procesie edukacyjnym teksty miały standaryzowaną pisownię. Znajomość i rozumienie elementarnych treści kulturowych, społeczno-historycznych i przyrodniczo-geograficznych związanych z Kaszubami i Pomorzem, umiejętność funkcjonowania we wspólnocie kaszubskiej i pomorskiej stosownie do roli społecznej ucznia nabywane są w czasie lekcji, wycieczek, spotkań z ciekawymi ludźmi oraz warsztatów i projektów edukacyjnych. W procesie nauczania są wykorzystywane cyfrowe narzędzia oraz zasoby edukacyjne dostępne w Internecie.

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 1019 (nadaje nowe brzmienie załącznikom 1 i 2 (podstawa z 2024 r.), od 1.09.2024). Dla tego przedmiotu to strony 386-392 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy matury 2027?

Inne przedmioty: liceum i technikum

Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaHistoriaWiedza o społeczeństwieInformatykaBiznes i zarządzanieEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaFilozofiaHistoria muzykiHistoria sztukiHistoria tańcaJęzyk łacińskiMuzykaPlastykaWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne