Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa z historii w klasach IV-VIII

To oficjalna lista wymagań z historii dla klas IV-VIII. Ułożyliśmy ją w działy i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

W podstawie programowej tego przedmiotu jest 173 wymagania w 45 działach. Obejmują klasy IV-VIII.

Ten przedmiot nie jest zdawany na egzaminie ósmoklasisty. Podstawę programową podajemy dla porządku.

Wymagania ogólne

To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.

Pokaż 3 cele
  1. I. Chronologia historyczna
    • I.1 Odróżnianie przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.
    • I.2 Posługiwanie się podstawowymi określeniami czasu historycznego: epoka, okres p.n.e., okres n.e., tysiąclecie, wiek, rok.
    • I.3 Obliczanie upływu czasu między wydarzeniami historycznymi.
    • I.4 Umieszczanie procesów, zjawisk i faktów historycznych w czasie oraz porządkowanie ich i ustalanie związków przyczynowo-skutkowych.
    • I.5 Dostrzeganie zmiany w życiu politycznym i społecznym oraz ciągłości w rozwoju kulturowym.
  2. II. Analiza i interpretacja historyczna
    • II.1 Krytyczne analizowanie informacji uzyskanych z różnych źródeł (w tym kartograficznych), próba wyciągania z nich wniosków.
    • II.2 Lokalizacja w przestrzeni procesów, zjawisk i faktów historycznych przy wykorzystaniu map i planów w różnych skalach.
    • II.3 Rozróżnianie w narracji historycznej warstwy informacyjnej, wyjaśniającej i oceniającej.
    • II.4 Objaśnianie związków przyczynowo-skutkowych, analizowanie zjawisk i procesów historycznych.
    • II.5 Dostrzeganie potrzeby poznawania przeszłości dla rozumienia procesów zachodzących we współczesności.
  3. III. Tworzenie narracji historycznej
    • III.1 Konstruowanie ciągów narracyjnych przy wykorzystaniu zdobytych informacji źródłowych.
    • III.2 Posługiwanie się pojęciami historycznymi i wyjaśnianie ich znaczenia.
    • III.3 Przedstawianie argumentów uzasadniających własne stanowisko w odniesieniu do procesów i postaci historycznych.
    • III.4 Tworzenie krótkich i długich wypowiedzi: planu, notatki, rozprawki, prezentacji.

Spis działów

Klasy IV

Działy (Klasy IV) i liczba wymagań
DziałWymagań
I. Elementy historii rodzinnej i regionalnej 2
II. Najważniejsze elementy polskiego dziedzictwa kulturowego 2
III. Refleksja nad historią jako nauką 4
IV. Postacie i wydarzenia o doniosłym znaczeniu dla kształtowania polskiej tożsamości… 17

Klasy V-VIII

Działy (Klasy V-VIII) i liczba wymagań
DziałWymagań
I. Cywilizacje starożytne 6
II. Bizancjum i świat islamu 2
III. Średniowieczna Europa 1
IV. Społeczeństwo i kultura średniowiecznej Europy 4
V. Polska w okresie wczesnopiastowskim 5
VI. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego 4
VII. Polska w XIV i XV w. 5
VIII. Wielkie odkrycia geograficzne 2
IX. „Złoty wiek” w Polsce na tle europejskim 7
X. Początki Rzeczypospolitej Obojga Narodów 2
XI. Rzeczpospolita Obojga Narodów i jej sąsiedzi w XVII w. 5
XII. Europa w XVII i XVIII w. 3
XIII. Rzeczpospolita Obojga Narodów w I połowie XVIII w. 1
XIV. Powstanie Stanów Zjednoczonych 2
XV. Wielka rewolucja we Francji 1
XVI. Rzeczpospolita w dobie stanisławowskiej 4
XVII. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII w. 3
XVIII. Epoka napoleońska 2
XIX. Europa po kongresie wiedeńskim 2
XX. Ziemie polskie w latach 1815–1848 4
XXI. Powstanie styczniowe 4
XXII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX w. 4
XXIII. Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX i na początku XX w. 5
XXIV. I wojna światowa 4
XXV. Sprawa polska w czasie I wojny światowej 2
XXVI. Europa i świat po I wojnie światowej 3
XXVII. Odrodzenie państwa polskiego po I wojnie światowej 3
XXVIII. II Rzeczpospolita w latach 1921–1939 5
XXIX. Społeczeństwo i gospodarka II Rzeczypospolitej 3
XXX. Droga do wojny 3
XXXI. Wojna obronna Polski we wrześniu 1939 r. Agresja Niemiec (1 września) i Związku… 3
XXXII. II wojna światowa i jej etapy 5
XXXIII. Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką 5
XXXIV. Sprawa polska w czasie II wojny światowej 3
XXXV. Świat po II wojnie światowej 11
XXXVI. Początki komunizmu w Polsce 2
XXXVII. Stalinizm w Polsce i jego skutki 2
XXXVIII. Polska w latach 1957–1981 8
XXXIX. Dekada 1981–1989 3
XL. Narodziny III Rzeczypospolitej 3
XLI. Miejsce Polski w świecie współczesnym 2

Wymagania szczegółowe

Klasy IV

# I. Elementy historii rodzinnej i regionalnej

# II. Najważniejsze elementy polskiego dziedzictwa kulturowego

# III. Refleksja nad historią jako nauką

# IV. Postacie i wydarzenia o doniosłym znaczeniu dla kształtowania polskiej tożsamości kulturowej

Uczeń sytuuje w czasie i opowiada o:

Klasy V-VIII

# I. Cywilizacje starożytne

# II. Bizancjum i świat islamu

# III. Średniowieczna Europa

# IV. Społeczeństwo i kultura średniowiecznej Europy

# V. Polska w okresie wczesnopiastowskim

# VI. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego

# VII. Polska w XIV i XV w.

# VIII. Wielkie odkrycia geograficzne

# IX. „Złoty wiek” w Polsce na tle europejskim

# X. Początki Rzeczypospolitej Obojga Narodów

# XI. Rzeczpospolita Obojga Narodów i jej sąsiedzi w XVII w.

# XII. Europa w XVII i XVIII w.

# XIII. Rzeczpospolita Obojga Narodów w I połowie XVIII w.

# XIV. Powstanie Stanów Zjednoczonych

# XV. Wielka rewolucja we Francji

# XVI. Rzeczpospolita w dobie stanisławowskiej

# XVII. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII w.

# XVIII. Epoka napoleońska

# XIX. Europa po kongresie wiedeńskim

# XX. Ziemie polskie w latach 1815–1848

# XXI. Powstanie styczniowe

# XXII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX w.

# XXIII. Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX i na początku XX w.

# XXIV. I wojna światowa

# XXV. Sprawa polska w czasie I wojny światowej

# XXVI. Europa i świat po I wojnie światowej

# XXVII. Odrodzenie państwa polskiego po I wojnie światowej

# XXVIII. II Rzeczpospolita w latach 1921–1939

# XXIX. Społeczeństwo i gospodarka II Rzeczypospolitej

# XXX. Droga do wojny

# XXXI. Wojna obronna Polski we wrześniu 1939 r. Agresja Niemiec (1 września) i Związku Sowieckiego (17 września)

# XXXII. II wojna światowa i jej etapy

# XXXIII. Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką

# XXXIV. Sprawa polska w czasie II wojny światowej

# XXXV. Świat po II wojnie światowej

# XXXVI. Początki komunizmu w Polsce

# XXXVII. Stalinizm w Polsce i jego skutki

# XXXVIII. Polska w latach 1957–1981

# XXXIX. Dekada 1981–1989

# XL. Narodziny III Rzeczypospolitej

# XLI. Miejsce Polski w świecie współczesnym

Listy i dodatki z podstawy

Klasy IV: Treści dodatkowe, nieobowiązkowe, do wyboru przez nauczyciela w porozumieniu z uczniami. Nauczyciel może zaproponować także inną tematykę, ważną dla jego uczniów. (9)
  • Plemiona słowiańskie.
  • Misja św. Wojciecha. Zakony w Polsce. Rozwój piśmiennictwa i rolnictwa.
  • Zamki i rycerze. Znaczenie, uzbrojenie, obyczaje.
  • Złoty wiek kultury polskiej. Osiągnięcia architektury i sztuki – Wawel.
  • Gdańsk – Polska spichlerzem Europy. Miasto, port, rozwój handlu zbożem.
  • Zygmunt III Waza. Warszawa stolicą Polski.
  • Obiady czwartkowe króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Rozkwit kultury za ostatniego króla.
  • Strajk dzieci we Wrześni. Germanizacja, rusyfikacja.
  • Bitwa Warszawska 1920 r.

Warunki i sposób realizacji

Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.

Pokaż oficjalny tekst

Zajęcia z historii mają charakter poznawczy i kształcący w zakresie możliwości związanych z wiekiem uczniów. Treści nauczania koncentrują się na najważniejszych elementach dziedzictwa przeszłości, jednakże ze szczególnym uwzględnieniem dziejów ojczystych. Uczeń klasy IV zostaje wprowadzony w kształcenie historyczne zarówno przez poznawanie losów własnej rodziny, jak i prezentację sylwetek wybitnych polskich postaci historycznych. Uczeń zdobywa w ten sposób wiedzę o najważniejszych osobach i wydarzeniach w polskiej historii, jednocześnie umacniając więź z miejscem zamieszkania i z krajem ojczystym, wyzwalając w sobie poczucie odpowiedzialności za dorobek minionych wieków.

Zalecana, ale nie jedyna możliwa, propozycja uporządkowania treści i wymagań od klasy V do klasy VIII jest następująca:

1) klasa V – działy od I do VII;

2) klasa VI – działy od VIII do XVIII;

3) klasa VII – działy od XIX do XXX;

4) klasa VIII – działy od XXXI do XLI.

Rozwiązanie propedeutyczne zastosowane w klasie IV w kolejnych klasach przechodzi w chronologiczny układ opisu biegu dziejów. Podstawa programowa w zakresie przedmiotu historia nie zawiera skodyfikowanego zapisu wydarzeń i dat, zaś obok wymienionych w niej postaci mogą być uwzględnione także inne.

Zastosowane w procesie dydaktycznym różnorodne metody nauczania i środki dydaktyczne powinny być dostosowane do możliwości wiekowych uczniów oraz ich indywidualnych potrzeb.

Ważne jest, aby w procesie nauczania wykorzystywać, w miarę istniejących możliwości, takie formy, jak: wycieczki do archiwów, bibliotek i muzeów, miejsc pamięci, korzystanie z rekonstrukcji historycznych, spotkania z ciekawymi ludźmi / świadkami historii.

Zaleca się także możliwie częste uwzględnianie lokalnych kontekstów czy przykładów podczas omawiania zagadnień o ponadlokalnym charakterze, nie tylko w związku z historią sztuki.

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 996 (nadaje nowe brzmienie załącznikowi 2 (podstawa SP z 2024 r.), do niej odsyła CKE przy egzaminie ósmoklasisty). Dla tego przedmiotu to strony 104-117 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu ósmoklasisty 2027?

Inne przedmioty: szkoła podstawowa (klasy iv-viii)

Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaInformatykaEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaJęzyk mniejszości narodowej lub etnicznejJęzyk regionalny - język kaszubskiMuzykaPlastykaPrzyrodaTechnikaWiedza o społeczeństwieWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne