Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa z wiedzy o społeczeństwie w klasach IV-VIII

To oficjalna lista wymagań z wiedzy o społeczeństwie dla klas IV-VIII. Ułożyliśmy ją w działy i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

W podstawie programowej tego przedmiotu jest 58 wymagań w 12 działach. Obejmują klasy IV-VIII.

Ten przedmiot nie jest zdawany na egzaminie ósmoklasisty. Podstawę programową podajemy dla porządku.

Wymagania ogólne

To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.

Pokaż 4 cele
  1. I. Wiedza i rozumienie

    Uczeń:

    • I.1 wyjaśnia podstawowe prawidłowości życia społecznego, w tym funkcjonowania grup społecznych oraz społeczności lokalnej i regionalnej oraz wspólnoty etnicznej i państwowej;
    • I.2 uzasadnia znaczenie procedur demokratycznych i stosuje je w życiu szkoły oraz grup, w których uczestniczy;
    • I.3 wyjaśnia znaczenie aktywności obywatelskiej;
    • I.4 przedstawia zasady ustroju Rzeczypospolitej Polskiej i podstawowe organy władz publicznych;
    • I.5 ma podstawową wiedzę na temat praw człowieka, środków masowego przekazu oraz wybranych spraw międzynarodowych;
    • I.6 wykorzystuje swą wiedzę do interpretacji wydarzeń życia społecznego, w tym publicznego.
  2. II. Wykorzystanie i tworzenie informacji

    Uczeń:

    • II.1 znajduje informacje na temat życia społecznego, w tym publicznego;
    • II.2 wykorzystuje informacje do tworzenia własnej wypowiedzi na temat wydarzeń z życia społecznego, w tym publicznego.
  3. III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów

    Uczeń:

    • III.1 rozpoznaje własne potrzeby i potrzeby innych;
    • III.2 wyjaśnia związek między godnością a prawami, które mu przysługują;
    • III.3 przedstawia własne prawa i obowiązki;
    • III.4 powiększa treść własnej tożsamości lokalnej, regionalnej, etnicznej i obywatelskiej;
    • III.5 rozpoznaje przypadki łamania praw w swoim otoczeniu;
    • III.6 argumentuje zasadność postaw obywatelskich – m.in. odpowiedzialności, troski o dobro wspólne i tolerancji;
    • III.7 rozpoznaje problemy najbliższego otoczenia i szuka ich rozwiązań.
  4. IV. Komunikowanie i współdziałanie

    Uczeń:

    • IV.1 komunikuje się w sprawach życia społecznego, w tym publicznego, oraz dyskutuje i przedstawia własne argumenty w wybranych sprawach tego typu;
    • IV.2 rozpoznaje przypadki wymagające postaw asertywnych;
    • IV.3 współpracuje z innymi – dzieli się zadaniami i wywiązuje się z nich;
    • IV.4 wykazuje konieczność współdziałania w życiu społecznym i wyjaśnia istotę samorządności;
    • IV.5 korzysta z prostych procedur oraz z możliwości, jakie stwarzają obywatelom instytucje życia publicznego – wskazuje, gdzie załatwić proste sprawy urzędowe.

Spis działów

Wymagania szczegółowe

# I. Społeczna natura człowieka

# II. Rodzina

# III. Szkoła i edukacja

# IV. Prawa człowieka

# V. Nieletni wobec prawa

# VI. Społeczność lokalna

# VII. Społeczność regionalna

# VIII. Wspólnoty narodowe / etniczne i ojczyzna

# IX. Udział obywateli w życiu publicznym – społeczeństwo obywatelskie

# X. Środki masowego przekazu

# XI. Demokracja w Rzeczypospolitej Polskiej

# XII. Sprawy międzynarodowe

Warunki i sposób realizacji

Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.

Pokaż oficjalny tekst

Nadrzędnemu celowi kształcenia w zakresie wiedzy o społeczeństwie – kształtowaniu postaw obywatelskich i prowspólnotowych – sprzyjać ma nabywanie wiedzy i rozwijanie umiejętności dotyczących kolejnych kręgów środowiskowych, z którymi styka się uczeń: od rodziny i szkoły przez wspólnotę lokalną i regionalną, aż do wspólnoty narodowej, państwowej i międzynarodowej. Kształcenie to ma umożliwiać rozwój umiejętności refleksyjnej obserwacji otaczającej rzeczywistości społecznej, w tym życia publicznego. Konieczna jest taka realizacja treści nauczania, aby uczniowie rozumieli przydatność poszczególnych zagadnień w codziennym życiu człowieka – członka poszczególnych grup i wspólnot społecznych. Sprzyjać to ma rozwojowi umiejętności rozpoznawania i rozwiązywania prostych problemów w życiu społecznym. Kształcenie to ma także prowadzić do ugruntowania postaw szacunku dla dziedzictwa narodowego i ogólnoświatowego oraz ciekawości poznawczej, otwartości i tolerancji.

W nauczaniu wiedzy o społeczeństwie powinno się stwarzać sytuacje edukacyjne, w których uczeń stosuje i doskonali swoje kompetencje komunikacyjne i społeczne, w tym poszczególne metody autoprezentacji, rozwiązywania konfliktów i problemów, współdecydowania – np. w realizacji wymagań szczegółowych określonych w dziale I pkt 2–5 czy dziale III pkt 2. Ma ono także uświadomić uczniom ich własne prawa i obowiązki. Treści nauczania sformułowano tak, aby uczeń miał świadomość wpływu obywateli na życie publiczne – przy czym poza formami konwencjonalnymi uwypuklono także te niekonwencjonalne. Sprzyjać ma to kreowaniu aktywnych postaw w życiu społecznym, ale i brania odpowiedzialności za własne wybory i czyny.

W celu rozwijania umiejętności komunikacji i współdziałania powinno się stosować różne metody pracy grupowej, w tym uczniowskie projekty edukacyjne (każdy uczeń powinien uczestniczyć w dwóch projektach – np. w realizacji wymagań szczegółowych określonych w dziale VI pkt 5 i dziale VII pkt 4). Należy także wykorzystywać różne formy dyskusji – np. w realizacji wymagań szczegółowych określonych w dziale VI pkt 6, dziale VIII pkt 5, dziale IX pkt 5 i dziale XII pkt 4.

W kształceniu kompetencji pozyskiwania, gromadzenia, porządkowania, analizy i prezentacji informacji o życiu społecznym, w tym publicznym, powinna być wykorzystywana technologia informacyjno-komunikacyjna. Istotne jest korzystanie ze stron internetowych instytucji publicznych, w tym organów samorządowych, organów władzy publicznej, czy organizacji społecznych. Niezbędna jest również praca z różnymi typami przekazu (np. interaktywnymi). W miarę możliwości ważne byłoby również pozyskiwanie informacji w toku wycieczki edukacyjnej (w tym wirtualnej, wykorzystując dedykowane aplikacje) do wybranych instytucji np. do urzędu gminy (miasta / dzielnicy). Można także – za zgodą rady pedagogicznej i rodziców – realizować niektóre treści nauczania poprzez lekcje organizowane we współpracy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, instytucjami oferującymi usługi poradnictwa zawodowego oraz organizacjami pozarządowymi.

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 996 (nadaje nowe brzmienie załącznikowi 2 (podstawa SP z 2024 r.), do niej odsyła CKE przy egzaminie ósmoklasisty). Dla tego przedmiotu to strony 117-125 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu ósmoklasisty 2027?

Inne przedmioty: szkoła podstawowa (klasy iv-viii)

Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaHistoriaInformatykaEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaJęzyk mniejszości narodowej lub etnicznejJęzyk regionalny - język kaszubskiMuzykaPlastykaPrzyrodaTechnikaWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne