Podstawa programowa z języka kaszubskiego w klasach IV-VIII

Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych) w zakresie następujących obszarów tematycznych:

• I.1 człowiek, ludzie, relacje międzyludzkie;
• I.2 miejsce zamieszkania: Kaszuby, Pomorze, Polska, Europa, świat;
• I.3 świat przyrody;
• I.4 kultura, tradycje, wielokulturowość, media;
• I.5 czas, kalendarz, rok obrzędowy;
• I.6 szkoła, edukacja;
• I.7 pożywienie;
• I.8 zdrowie i higiena;
• I.9 praca ludzi;
• I.10 czas wolny, wakacje, podróże, sport;
• I.11 zainteresowania;
• I.12 świat społeczny realny i wyobrażony (np. mitologia kaszubska, fantastyka);
• I.13 różne teksty i przekazy kulturowe (film, teatr, wernisaż, wystawa).

Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. polecenia, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, rozmowy) w języku kaszubskim:

• II.1 reaguje na polecenia;
• II.2 określa główną myśl wypowiedzi / fragmentu wypowiedzi;
• II.3 określa intencje nadawcy lub autora wypowiedzi;
• II.4 określa kontekst wypowiedzi (np. formę, czas, miejsce, sytuację, uczestników);
• II.5 znajduje w wypowiedzi określone informacje;
• II.6 rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi;
• II.7 zna i rozumie struktury prostych wypowiedzi i zasady ich tworzenia.
• II.8 wskazuje w usłyszanych tekstach popularne związki frazeologiczne i rozumie ich znaczenie.

Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne (np. wywiady, e-maile):

• III.1 reaguje na polecenia zawarte w tekście;
• III.2 określa główną myśl tekstu / fragmentu tekstu pisemnego;
• III.3 określa intencje nadawcy lub autora tekstu;
• III.4 określa kontekst wypowiedzi pisemnej / tekstu pisemnego (np. nadawcę, odbiorcę, formę, czas, miejsce, sytuację, uczestników);
• III.5 znajduje w tekście określone informacje;
• III.6 rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu;
• III.7 rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu;
• III.8 układa informacje w określonym porządku;
• III.9 zna i rozumie struktury prostych wypowiedzi i zasady ich tworzenia.
• III.10 wskazuje w czytanych tekstach popularne związki frazeologiczne i rozumie ich znaczenie;
• III.11 wskazuje cechy podstawowych rodzajów i gatunków literackich;
• III.12 określa świat przedstawiony utworu literackiego (czas akcji, miejsce akcji, bohaterów, zdarzenia, świat fizyczny).

Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne w języku kaszubskim:

• IV.1 recytuje teksty w języku kaszubskim;
• IV.2 posługuje się poprawną kaszubszczyzną, potrafi stosować synonimy, unika powtórzeń;
• IV.3 w swojej wypowiedzi nie miesza słów z języka kaszubskiego i polskiego;
• IV.4 posługuje się w wypowiedzi ustnej elementami opisu, charakterystyki, opowiadania i sprawozdania;
• IV.5 przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;
• IV.6 wyraża uczucia i emocje swoje i innych;
• IV.7 przedstawia opinie innych osób; wyraża i uzasadnia swoje opinie na dany temat;
• IV.8 stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji;
• IV.9 stosuje poprawne formy wyrazów odmiennych;
• IV.10 stosuje właściwą intonację zdaniową;
• IV.11 stosuje równoważniki zdań, zdania pojedyncze oraz zdania współrzędnie i podrzędnie złożone;
• IV.12 stosuje popularne związki frazeologiczne ze zrozumieniem ich znaczeń.

Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, historyjkę, opis, charakterystykę, plan, sprawozdanie, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, e-mail, list prywatny):

• V.1 dostosowuje odmianę i styl wypowiedzi do gatunku, w którym się wypowiada i do zamierzonych treści;
• V.2 stosuje różne formy narracji;
• V.3 przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;
• V.4 wyraża uczucia i emocje swoje i innych;
• V.5 wyraża i uzasadnia swoje opinie;
• V.6 stosuje styl wypowiedzi adekwatnie do opisywanej sytuacji;
• V.7 stosuje poprawne formy odmiennych części mowy;
• V.8 stosuje poznane zasady ortograficzne i interpunkcyjne;
• V.9 stosuje równoważniki zdań, zdania pojedyncze;
• V.10 stosuje popularne związki frazeologiczne ze zrozumieniem ich znaczeń.

Uczeń odpowiednio reaguje w następujących sytuacjach:

• VI.1 porozumiewa się w sytuacjach prostych i rutynowych, wymienia informacje na tematy znane;
• VI.2 radzi sobie w krótkich rozmowach towarzyskich, nawet jeśli nie potrafi zrozumieć wszystkiego i nie potrafi jeszcze samodzielnie podtrzymać konwersacji;
• VI.3 posługuje się poznanym zasobem środków językowych w celu nawiązania i poprowadzenia rozmowy, przedstawienia siebie, uzyskania informacji, wyrażenia opinii, prośby o radę, pytania o pozwolenie, wyrażenia uczuć i emocji;
• VI.4 potrafi zamieniać nieznane słowa synonimami, parafrazą;
• VI.5 argumentuje, uzasadnia swoje zdanie, odpowiada na argumenty innych osób;
• VI.6 przeprowadza wywiad na wybrany temat.

Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e-mail) w typowych sytuacjach:

• VII.1 nawiązuje i prowadzi rozmowy, przedstawia siebie, uzyskuje informacje, wyraża opinie;
• VII.2 bierze udział w dyskusji na nieskomplikowane tematy.

Uczeń przetwarza ustnie lub pisemnie tekst pisemny oraz wypowiedź ustną. Tworzy opis, charakterystykę, streszczenie, tłumaczenie, plan:

• VIII.1 przekazuje w języku kaszubskim informacje zawarte w tekstach kultury: pisanych i mówionych, materiałach wizualnych (np. obrazach), audiowizualnych (np. audycjach telewizyjnych, filmach, reklamach) i materiałach dźwiękowych (piosenkach, audycjach radiowych, audiobookach);
• VIII.2 relacjonuje po kaszubsku teksty usłyszane lub przeczytane w języku polskim;
• VIII.3 streszcza utwory literackie, teksty popularnonaukowe i inne rodzaje tekstów;
• VIII.4 dokonuje selekcji informacji i hierarchizuje je;
• VIII.5 ocenia wartość usłyszanych, przeczytanych lub obejrzanych tekstów kultury
• VIII.6 przytacza zasłyszane opinie.