Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa z języka łacińskiego w klasach IV-VIII

To oficjalna lista wymagań z języka łacińskiego dla klas IV-VIII. Ułożyliśmy ją w działy i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

W podstawie programowej tego przedmiotu jest 10 wymagań w 3 działach. Obejmują klasy IV-VIII.

Ten przedmiot nie jest zdawany na egzaminie ósmoklasisty. Podstawę programową podajemy dla porządku.

Ten wyciąg jest w trakcie weryfikacji. Nie wszystkie fragmenty udało się automatycznie sprawdzić z oryginałem (Zakres: jeden klucz "ogolny" (SP nie ma zakresów podstawowy/rozszerzony). Kod to dział.punkt (np. III.4), `numer` to numer punktu 1), 2) w obrębie działu. Pole `uzupelnienia` zawiera nienumerowane części spoza kodowanych wymagań (lektury, treści dodatkowe). Oryginał (strony 90-91) ma błędną numerację w dziale I: punkt 2) powtarza się dwukrotnie (drugie 2) powinno być 3)), a w pierwszym z nich litery g) i h) występują dwa razy. Parser nie zgaduje poprawek, więc przedmiot jest niepełny. Do użycia tylko jako link do PDF.). Zanim na nim oprzesz naukę, porównaj z oficjalnym PDF, strony 89-93.

Wymagania ogólne

To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.

Pokaż 3 cele
  1. I. W zakresie kompetencji językowych
    • I.1 Znajomość gramatyki i słownictwa języka łacińskiego na poziomie pozwalającym na rozumienie prostych tekstów.
    • I.2 Świadomość relacji między językami używanymi w Europie.
  2. II. W zakresie kompetencji kulturowych
    • II.1 Znajomość podstawowych faktów dotyczących twórczości najważniejszych autorów piszących po łacinie od starożytności do czasów nowożytnych i wybranych autorów starogreckich.
    • II.2 Podstawowa znajomość wybranych ważnych zjawisk z zakresu kultury antycznej oraz tradycji antyku w kulturze polskiej i światowej.
    • II.3 Znajomość wybranych pojęć i terminów naukowych oraz ich grecko-rzymskiego rodowodu.
  3. III. W zakresie kompetencji społecznych
    • III.1 Rozumienie dziedzictwa antyku grecko-rzymskiego jako ideowego i materialnego fundamentu cywilizacji zachodniej i kultury polskiej.
    • III.2 Świadomość istnienia wartości zrodzonych na podłożu kultur greckiej i rzymskiej, wzbogaconych o pierwiastek judeochrześcijański, aktualnych w późniejszych epokach i współcześnie.
    • III.3 Świadomość celowości nauczania przedmiotów humanistycznych, nakierowanych na zakorzenienie w tradycji, ocalenie i aktualizowanie istotnych z historycznego punktu widzenia wartości, postaw i idei.

Spis działów

Działy i liczba wymagań
DziałWymagań
I. W zakresie kompetencji językowych 2
II. W zakresie kompetencji kulturowych 4
III. W zakresie kompetencji społecznych 4

Wymagania szczegółowe

# I. W zakresie kompetencji językowych

    1. formy fleksyjne rzeczowników regularnych deklinacji I–V,
    2. formy fleksyjne przymiotników regularnych deklinacji I–III w stopniu równym,
    3. formy przymiotników bonus, malus, magnus, parvus, multi w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    4. formy przysłówków pochodzących od przymiotników regularnych w stopniu równym,
    5. formy przysłówków bene i male w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    6. formy fleksyjne zaimków osobowych i dzierżawczych oraz zaimków: is, qui, quis,
    7. formy fleksyjne liczebników głównych i porządkowych 1–20 oraz centum i mille,
    8. formy podstawowe czasowników koniugacji I–IV oraz: – formy trybu rozkazującego czasu teraźniejszego (imperativus praesentis activi), – formy bezokolicznika czasu teraźniejszego strony czynnej (infinitivus praesentis activi), – formy trybu orzekającego w stronie czynnej i biernej czasu: teraźniejszego (indicativus praesentis activi et passivi), przeszłego dokonanego (indicativus perfecti activi et passivi), przeszłego niedokonanego (indicativus imperfecti activi et passivi) i przyszłego (indicativus futuri I activi et passivi), – formy imiesłowów: participium praesentis activi, participium perfecti passivi,
    9. wymienione w lit. h formy czasownika esse oraz jego złożeń: abesse, adesse, posse,
    10. podstawowe przyimki;

# II. W zakresie kompetencji kulturowych

Uczeń rozumie specyfikę kultury klasycznej:

# III. W zakresie kompetencji społecznych

Listy i dodatki z podstawy

2) rozpoznaje zjawiska składniowe z zakresu gramatyki języka łacińskiego: a) zdania z orzeczeniem imiennym, b) strukturę składniową zdania w stronie czynnej i biernej, c) podstawowe spójniki zdań podrzędnych łączących się z indicativem, d) konstrukcję składniową accusativus cum infinitivo, e) funkcje składniowe i semantyczne przypadków: dativus possessivus, ablativus temporis, f) bezprzyimkowe użycie nazw miast; 3) potrafi posługiwać się podstawową terminologią gramatyczną; 4) rozróżnia najważniejsze warianty wymowy łacińskiej; 5) rozumie proste wypowiedzi pisemne w języku łacińskim: a) określa główną myśl tekstu, b) znajduje w tekście określone informacje, c) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu, d) układa informacje w określonym porządku; 6) rozumie znaczenie najczęściej używanych łacińskich zwrotów i sentencji; 7) korzysta ze źródeł informacji dotyczących języka łacińskiego (np. słowników, baz danych), również za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych; 8) potrafi przełożyć prosty tekst łaciński na język polski z zachowaniem polskiej normy językowej. (0)

    Warunki i sposób realizacji

    Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.

    Pokaż oficjalny tekst

    Podstawowym celem nauczania języka łacińskiego jest możliwie najefektywniejsze obcowanie ucznia z tekstami literackimi i nieliterackimi (np. inskrypcjami), zapisanymi w języku łacińskim. Droga prowadząca do tego celu, a więc metody, które konkretni nauczyciele, jak również autorzy podręczników uznają za najlepsze, nie są określone w podstawie programowej w zakresie przedmiotu język łaciński. Należy pamiętać, że w Polsce, w przeciwieństwie do większości społeczeństw zachodnich, nauczanie języka łacińskiego jest niemal nieobecne, w związku z tym, niezależnie od wybranych metod nauczania, istotnym i trudnym zadaniem stojącym przed nauczycielami jest przekonanie uczniów o atrakcyjności i wadze nauki tego języka.

    W związku z tym jest niezbędne:

    1) zapewnienie przez szkołę odpowiednio wyposażonej sali z dostępem do pomocy wizualnych, projektora, komputera i słowników;

    2) tworzenie takich zadań, które wykażą aktualność języka łacińskiego jako kodu kulturowego ułatwiającego rozumienie kultury współczesnej;

    3) tworzenie takich zadań językowych, które wykażą wpływy i obecność języka łacińskiego we współczesnej polszczyźnie;

    4) uświadomienie uczniom, że nauka języka łacińskiego służy nie tylko wąsko pojmowanym celom pragmatycznym (np. rozwój kariery zawodowej i umiejętności profesjonalnych), ale przede wszystkim poszerzeniu rozumienia świata i spotkaniu z inną kulturą;

    5) zachęcanie uczniów do samooceny własnej pracy i stosowania różnych technik służących uczeniu się.

    Teksty do czytania dla uczniów powinny być dobrane tak, aby mogli oni sami przekonać się o tym, że język łaciński był językiem powszechnie używanym przez ponad 2000 lat w literaturze i nauce europejskiej. Materiał kulturowy również powinien zostać opracowany tak, aby wykazać długie trwanie pewnych wzorów kulturowych, instytucji czy idei wykształconych i rozwiniętych w grecko-rzymskim antyku oraz ich dzisiejszą aktualność. Zadaniem nauczycieli jest więc rozwijanie ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur – także tych tworzonych przez społeczeństwa w przeszłości.

    Skąd to bierzemy

    Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 996 (nadaje nowe brzmienie załącznikowi 2 (podstawa SP z 2024 r.), do niej odsyła CKE przy egzaminie ósmoklasisty). Dla tego przedmiotu to strony 89-93 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

    Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

    Dlaczego ta podstawa dotyczy egzaminu ósmoklasisty 2027?

    Inne przedmioty: szkoła podstawowa (klasy iv-viii)

    Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaHistoriaInformatykaEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaJęzyk mniejszości narodowej lub etnicznejJęzyk regionalny - język kaszubskiMuzykaPlastykaPrzyrodaTechnikaWiedza o społeczeństwieWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne